PHỤ LỤC VỀ „NỘI ĐAN CHỈ YẾU“- Tư Liệu Khí Công Dưỡng Sinh Nhiều Kỳ

„Nội Đan Chỉ Yếu“ là phương pháp luyện tập Hơi thở Phúc hồ lô (Hơi thở cơ hoành) của trường phái Khí công „Truyền nhân của Hơi thở“ (TAC). „Nội đan chỉ yếu“ được phát triển và đúc kết từ những yếu chỉ sau:

1- Bản tiếng Phạn cổ viết theo lối „điểu tự“ (Hình ảnh đính kèm)

a/ Bản dịch theo tiếng Phạn phổ thông:

…”अधोभागे सारं सञ्चित्य मूलं पोष्यते। मध्ये प्राणस्य सञ्चारेण आन्तरं यन्त्रं प्रवर्तते तथा चेतनाशक्तिर्जागर्ति। ऊर्ध्वस्थाने शान्तप्रकाशे चित्तं नित्यं प्रशान्तं भवति। एकेन श्वासेन चेतना सर्वत्र सञ्चरन्ती पुनः सत्यस्वभावं प्रति नीयते। मूलस्य स्थैर्ये मध्यनाडी सुगमा भवति, ततः प्रकाशः स्वयमेव प्रादुर्भवति। सारः प्रत्यावर्तते, प्राणरूपेण परिणमति, ततश्च चेतनायाः प्रकाशचक्रं प्रवर्तते। त्रयः परिवर्ताः परस्परमनुरूपाः सन्तः एकस्मिन् श्वासे लीयन्ते। अन्ते अमृतसारः सम्पद्यते, आन्तरपरिवर्तनस्य तत्त्वं च सिद्ध्यति“

b/ Phiên âm Latinh:

…”Adhobhāge sāraṃ sañcitya mūlaṃ poṣyate. Madhye prāṇasya sañcāreṇa ānta-raṃ yantraṃ pravartate tathā cetanāśaktir jāgarti. Ūrdhvasthāne śāntaprakāśe cittaṃ nityaṃ praśāntaṃ bhavati. Ekena śvāsena cetanā sarvatra sañcarantī punaḥ satyasvab-hāvaṃ prati nīyate. Mūlasya sthairye mad-hyanāḍī sugamā bhavati, tataḥ prakāśaḥ svayam eva prādurbhavati. Sāraḥ pratyāvar-tate, prāṇarūpeṇa pariṇamati, tataś ca cetanāyāḥ prakāśacakraṃ pravartate. Trayaḥ parivartāḥ parasparam anurūpāḥ santaḥ ekasmin śvāse līyante. Ante amṛtasāraḥ sampadyate, āntaraparivartanasya tattvaṃ ca siddhyati“

c/ Giải nghĩa:

…“Ở phần dưới, tinh chất được thu tàng để nuôi dưỡng căn bản. Ở giữa, nhờ sự vận hành của sinh khí mà cơ chế nội tại chuyển động và năng lực tâm thức thức tỉnh. Ở phần trên, trong sự tĩnh lặng và soi sáng, tâm luôn an tĩnh. Nhờ một hơi thở, ý thức lưu thông và được dẫn trở về chân tính.

Khi căn đã định, trung mạch trở nên thông suốt và ánh sáng tự hiển lộ. Tinh chất trở về, chuyển hóa thành khí, rồi bánh xe ánh sáng của thần thức vận hành. Ba vòng chuyển hóa tương ứng với nhau và quy tụ trong một hơi thở. Cuối cùng, tinh chất bất tử được thành tựu và nguyên lý của sự chuyển hóa bên trong được hoàn thành.”

2- Bản tiếng Hán (Nguyên Bản):

a/ Nguyên Bản:

…下卵藏精養本根

中爐運氣轉機神

上泥寂照心常靜

一息通意引還真。

根定軸通明自現

精歸氣化神明輪

三環相應歸一息

葫蘆丹結轉機真

b/ Bản dịch thơ do tôi dịch ra từ bản nguyên gốc chữ Hán phồn thể cũ (TN)

Hạ Noãn tàng tinh dưỡng bản căn

Trung Lô vận khí chuyển cơ thần.

Thượng Nê tịch chiếu tâm thường tĩnh

Nhất Tức thông ý dẫn hoàn chân

Căn định Trục thông Minh tự hiện

Tinh quy Khí hóa Thần minh luân

Tam hoàn tương ứng quy Nhất Tức

Hồ Lô đan kết chuyển cơ trần

c/ Giải Nghĩa:

Câu 1. „下卵藏精養本根“ (Hạ Noãn tàng tinh dưỡng bản căn)

– Ở phần dưới, lấy hình tượng Noãn (trứng) để nói về sự ấp ủ, nuôi dưỡng và gìn giữ Tinh, làm cho cái gốc của thân ngày càng vững. (Hiểu đơn giản: Phần dưới chủ về tích dưỡng, giữ gốc và nuôi sinh lực)

Câu 2: „中爐運氣轉機神 „ (Trung Lô vận khí chuyển cơ thần)

– Phần giữa ví như Lô (lò), nơi hơi thở và Khí vận hành, tạo nên sự chuyển hóa và nối kết hoạt động của thân với trạng thái tinh thần. (Phần giữa là nơi vận hành và chuyển hóa)

Câu 3: „上泥寂照心常靜 „ (Thượng Nê tịch chiếu tâm thường tĩnh)

– Phần trên lấy Nê làm biểu tượng. Khi thân và hơi thở lắng xuống, tâm vừa yên tĩnh vừa sáng biết. “Tịch chiếu” nghĩa là tĩnh lặng nhưng vẫn sáng rõ, không phải mê mờ hay mất ý thức. (Phần trên chủ về tĩnh và sáng)

Câu 4: „一息通意引還真 „ (Nhất tức thông ý dẫn hoàn chân“

– Một hơi thở xuyên suốt toàn thể; ý thức theo dõi và quy tụ nhưng không cưỡng ép. Qua đó, thân – hơi thở – tâm dần trở về trạng thái tự nhiên, chân thực. (Một hơi nối liền ba tầng, lấy sự tự nhiên làm nguyên tắc)

Câu 5: „ 根定軸通明自現 (Căn định, Trục thông, Minh tự hiện)

– Khi Căn phía dưới đã ổn định, Trục ở giữa trở nên thông suốt thì sự sáng rõ của tâm (Minh) tự nhiên xuất hiện. (Không cần cố tìm trạng thái “Minh”; Căn vững và Trục thông thì Minh tự sinh)

Câu 6: „精歸氣化神明輪 „ (Tinh quy, Khí hóa, Thần minh luân)

– Tinh được thu nhiếp và quy về gốc, Khí nhờ đó có điều kiện chuyển hóa, Thần trở nên sáng và sự vận hành tiếp tục thành một vòng tuần hoàn. (Tinh – Khí – Thần không tách rời mà hỗ trợ và chuyển hóa lẫn nhau)

Câu 7 „三環相應歸一息“ (Tam hoàn tương ứng quy Nhất Tức)

– Ba tầng Hạ – Trung – Thượng, hay Căn – Trục – Minh, không vận hành riêng biệt. Cuối cùng cả ba cùng tương ứng trong một hơi thở thống nhất. (Ba tầng, một hơi, toàn thân trở thành một chỉnh thể)

Câu 8: „葫蘆丹結轉機真“ (Hồ Lô đan kết chuyển cơ trần)

– Khi trên – giữa – dưới liên kết như hình tượng Hồ Lô, Căn – Trục – Minh tương ứng và hơi thở vận hành tự nhiên, đó được ví là quá trình “kết Đan” (Ở đây có thể hiểu “Đan” theo nghĩa thực hành là trạng thái hợp nhất và ổn định của thân – tức – tâm, thay vì nhất thiết hiểu là một vật thể được tạo ra trong cơ thể)

Đại ý dịch theo nghĩa tiếng Việt hiện đại là như sau:

„Phần dưới nuôi dưỡng và giữ vững cái gốc, phần giữa đảm nhiệm sự vận hành, chuyển hóa, phần trên trở về tĩnh lặng và sáng rõ. Một hơi thở liên kết cả ba tầng. Khi gốc đã vững, trục giữa thông suốt thì sự sáng của tâm tự nhiên xuất hiện. Tinh được thu nhiếp, Khí được điều hòa, Thần trở nên an định và sáng.

Cuối cùng, ba tầng tương ứng trong một hơi thở, thân – hơi thở – tâm hợp thành một chỉnh thể, đó chính là ý nghĩa của Phúc Hồ Lô và “kết Đan” .

(Toàn bộ Yếu chỉ cốt lõi này của thuật trì luyện Nội Đan sẽ được chia sẻ trong các buổi huân tập của Nội gia Khí công „Truyền Nhân Của Hơi Thơ“ ).

(LƯU Ý NGOÀI BÀI:

– Các buổi tập luyện cộng đồng mở do tôi trực tiếp đứng sân vào thứ Bảy và Chủ Nhật (22 và 23/08)

– Lớp „Đông Y Thực Chiến“ vẫn học vào tối Chủ Nhật vào lúc 20h00 như thường lệ

– Thứ bảy hôm nay vào lúc 20h30 (Giờ Hà Nội) sẽ có cuộc họp đặc biệt của BTC và nhóm „PS Tích Cực“. Admin lưu ý!!!)

Trân trọng!!!

22/08/26

Thuận Nghĩa

 

PHẦN 4: NỘI ĐAN CHỈ YẾU….

Trích:

…“Noãn tàng Tinh, Nhục dưỡng Khí, Nê nhiếp Thần. Tinh quy thì Khí túc, Khí hóa thì Thần an, Thần tịch thì Tinh tự cố. Dưới như Noãn mà dưỡng, giữa như Lô mà hóa, trên như Nê mà dung. Tam hoàn bất ly nhất tức. Nhất tức quán triệt tam điền. Hạ hữu căn, Trung hữu trục, Thượng hữu minh. Căn – Trục – Minh tương ứng ấy mới có thể gọi là Đan”

…Và bài minh quyết ấy về Nội đan cũng chính là yếu chỉ cốt lõi của việc thực hành về Đan dược nội tại. Là một trong những nội dung chính của “Tiếp Cận Nê hoàn” và “Trung Đẳng Đan Dược Nội Khí” (hai chương trình đặc biệt của “Huấn Tập Mùa Thu” năm nay)…Hết trích…(Trích đoạn kết của phần 3)

“THỰC CHIẾN…”

1- Tông chỉ trì luyện: “Nhất tức quán triệt Tam điền”:

Cốt lõi của phương pháp trì luyện hơi thở “Phúc Hồ Lô” không nằm ở việc cố kéo hơi thật dài, nín hơi thật lâu hay vận khí bằng ý chí. Cốt lõi là dùng một hơi thở cơ hoành làm sợi dây xuyên suốt ba tầng của thân: “Hạ – Trung – Thượng”, để dần hình thành sự tương ứng giữa “Căn – Trục – Minh”

Ở tầng dưới, hơi thở tạo điều kiện cho thân tàng và dưỡng. Ở tầng giữa, hơi thở trở thành trục chuyển hóa. Ở tầng trên, hơi thở càng lúc càng nhẹ để tâm thần đi vào tĩnh và minh. Vì vậy:

⁃ Hạ không vững thì Trung không thông.

⁃ Trung không thông thì Thượng khó minh.

⁃ Thượng không tĩnh thì Tinh – Khí khó quy hoàn.

“Phúc Hồ Lô” được xây dựng theo đúng thứ tự ấy….

2- Ba tầng của “Hồ Lô”

a/ Hạ Hồ Lô (Noãn): Dưỡng Căn. “Dưới như Noãn mà dưỡng”. Noãn” là hình tượng của trứng (bên ngoài yên, bên trong hàm chứa sinh cơ)

Trong thực hành, vùng bụng dưới và đáy chậu được xem như đáy của Hồ Lô. Người tập trước hết học cách để hơi thở xuống thấp một cách tự nhiên, cảm nhận bụng dưới nở – thu mà không cưỡng ép. Mục đích của giai đoạn này không phải “dẫn khí” bằng sức, mà là thiết lập Căn. “Căn” là gì? Là: “Thân dưới ổn định, bụng dưới mềm, cơ hoành vận động tự nhiên, nhịp thở đều, tâm không chạy theo từng hơi thở”.

Khi Căn dần ổn, hơi thở không còn chỉ ở lồng ngực mà có cảm giác toàn vùng bụng tham gia vào một chu kỳ co – giãn thống nhất. Đây là tầng Tàng – Dưỡng.

a/ Trung Hồ Lô (Lô): Lập Trục

“Giữa như Lô mà hóa.” “Lô” là lò. Nhưng cái “hỏa” của lò này không nên hiểu thành việc cố tạo nóng hay dùng sức ép hơi. Khi cơ hoành lên xuống tự nhiên, bụng – hông – lưng cùng tham gia vào nhịp thở, thân giữa dần xuất hiện một trục vận động nội tại. Đây chính là ý nghĩa của Trung hữu Trục. Ở tầng này, người tập không còn chú ý riêng bụng dưới mà cảm nhận: Đáy chậu đến bụng dưới, đến cơ hoành, đến

lồng ngực như một cơ cấu thống nhất:

⁃ Hít vào: toàn thân mở và tiếp nhận.

⁃ Thở ra: toàn thân thu và quy.

(Không đẩy hơi lên đầu. Không ép khí xuống bụng. Không cố tạo một “đường khí”). Chỉ để sự vận động của cơ hoành dần nối Hạ và Trung thành một thể. Khi đó, “Lô” mới bắt đầu có nghĩa: Căn sinh Trục, Trục vận thì sự chuyển hóa mới có chỗ nương.

c/ Thượng Hồ Lô (Nê): Tức tĩnh thì Thần minh

“Trên như Nê mà dung”. Khi Hạ đã tương đối ổn và Trung đã tương đối thông, người tập mới chuyển trọng tâm lên tầng Thượng. Điểm quan trọng ở đây là không đưa hơi thở lên đầu. Hơi vẫn là hơi tự nhiên của phổi và cơ hoành. Điều thay đổi là phẩm chất của sự chú ý. Hơi càng điều hòa, thân càng ít động.

Thân càng ít động, tâm càng dễ tĩnh. Tâm càng tĩnh, sự nhận biết càng sáng. Đó là nghĩa thực hành của “Thượng hữu Minh” (Minh ở đây không nhất thiết phải là nhìn thấy ánh sáng hay xuất hiện một cảm giác đặc biệt. Trước hết, đó là trạng thái tỉnh mà không căng, tĩnh mà không mê, biết rõ nhưng không chạy theo niệm.)

3- PHÁP THỞ CƠ HOÀNH (PHÚC HỒ LÔ)

Một vòng thở được chia thành bốn pha:

Pha 1 – Khai: Hít vào nhẹ qua mũi. Cơ hoành hạ xuống. Bụng dưới, hai bên hông và vùng lưng dưới có thể nở nhẹ. Không cố lấy đầy phổi. Tâm đặt nơi Hạ. Ý quyết: “Noãn tàng, Căn định”

Pha 2 – Mãn: Cuối hơi hít không lập tức chuyển sang thở ra. Chỉ nhận biết khoảnh khắc thân đã “đầy” một cách tự nhiên. Không khóa cổ họng. Không gồng bụng. Không chủ động nín hơi dài. Ý quyết: “Tàng mà bất bế”

Pha 3 – Hóa: Thở ra chậm, êm. Cơ hoành trở về. Thành bụng thu lại tự nhiên.

Cảm nhận sự liên tục từ bụng dưới qua thân giữa. Tâm từ Căn nhận biết Trục. Ý quyết: Khí hóa – Trục thông.

Pha 4 – Tịch: Cuối hơi thở ra xuất hiện một khoảng yên tự nhiên. Không cố kéo dài khoảng trống này thành một “thì”, chỉ nhận biết “thân yên, tức yên, tâm biết” Ý quyết: “Thần tịch, Minh hiện” Sau đó để hơi hít tiếp theo tự sinh. Một vòng: “Khai- Mãn- Hóa- Tịch- Khai” chính là một vòng Phúc Hồ Lô (Hơi thở bụng)

4- “Tam Hoàn – Nhất Tức”

Đây là phần trung tâm của toàn bộ chương trình:

“Tam hoàn bất ly nhất tức.

Nhất tức quán triệt tam điền.” Ý chỉ là không luyện ba nơi thành ba kỹ thuật riêng biệt. Chỉ có một hơi, trong một hơi ấy đồng thời nhận biết: “Hạ Căn- Trung Trục- Thượng Minh”. Lưu ý:

⁃ Ở trình độ đầu, người tập còn phải lần lượt chú ý từng tầng.

⁃ Ở trình độ giữa, ba tầng bắt đầu nối với nhau.

⁃ Ở trình độ sâu hơn, không còn cảm giác “ta đang đưa hơi từ dưới lên trên”. Một hơi thở diễn ra và toàn thân cùng tham dự.

Đó mới là ý nghĩa của “Nhất tức quán triệt Tam điền”

5- Chương trình “Tiếp cận Nê hoàn” (Tiền Kết Đan)

Một qui trình trì luyện kỹ thuật “Đan dược”(Nội Đan) trong Đạo Dẫn thường được chia thành 9 giai đoạn (Cửu Chuyển). Bao gồm:

Giai đoạn 1: TÙNG

Giai đoạn 2 – NOÃN

Giai đoạn 3: LÔ

Giai đoạn 4: NÊ

Giai đoạn 5: HOÀN

Giai đoạn 6: QUI

Giai đoạn 7: VẬN

Giai đoạn 8: HOÁ

Giai đoạn 9: HỒI

Và các kỹ thuật sẽ được chia sẻ trong chương trình “Huân Tập Mùa Thu” năm nay sẽ bao gồm:

⁃ “TÙNG- NOÃN- LÔ- NÊ” cho chương trình “Tiếp Cận Nê Hoàn)

⁃ “HOÀN- QUI- VẬN” cho chương trình “Khí Công Trung Đẳng”

(2 giai đoạn “Hoá” và “Hồi” sẽ được chia sẻ trong các chương trình nâng cao khác)

(Còn nữa)

Hamburg 20/08/26

ĐYS/ KCS Lê Thuận Nghĩa

 

PHẦN 3- NỘI ĐAN CHỈ YẾU VÀ THỰC CHIẾN (Tư liệu Khí Công Dưỡng Sinh nhiều kỳ)

C- NÊ HOÀN : THẦN QUY VỀ NƠI TỊCH MINH

Nếu Noãn hoàn là cực dưới của phép luyện thì Nê hoàn là cực trên. Nhưng ở đây cần phân biệt lịch sử thuật ngữ nội đan với diễn giải hiện đại. “Nê hoàn” là một thuật ngữ có lịch sử lâu đời trong Đạo giáo và Khí công và thường được liên hệ với vùng đầu/não, dịch não tủy, về sau tham dự vào hệ biểu tượng Thượng Đan Điền.

Tuy nhiên vẫn có nhiều giả thuyết cho rằng Nê hoàn liên hệ với Dây thần kinh phế vị. Dịch não tủy. Tuyến nội trong não. Có thể xây dựng cầu nối giữa chúng, nhưng không nên tuyên bố chúng là một.

  1. Vì sao là “Nê”?

Đây là một nghịch lý đẹp. Ở cực trên, nơi tượng trưng cho Thần và ánh sáng, cổ nhân lại dùng chữ Nê (bùn). Bùn là đất có nước. Nó không phải đất khô, cũng không phải nước trôi. Nó là trạng thái hai tính chất đã hòa vào nhau. Nếu dùng phép thai tượng thì Noãn là cái được ấp. Nhục là cái chứa.

Nê là cái đã hòa. Nê hoàn vì thế có thể được hiểu như nơi mà những phân biệt cứng nhắc giữa “thân” và “tâm”, giữa “khí” và “thần”, bắt đầu mất tính đối lập.

2- Nê hoàn và thền kinh- Một cầu nối hiện đại

Nếu muốn diễn giải Nê hoàn bằng sinh lý học hiện đại, nên dùng khái niệm “mạng lưới” thay vì tìm một cơ quan duy nhất.

Hơi thở chậm tác động đến cơ học hô hấp và tín hiệu nội cảm giác. Những tín hiệu từ tim, phổi và nội tạng được truyền về hệ thần kinh trung ương qua nhiều con đường, trong đó thần kinh phế vị là một thành phần quan trọng. Bởi vậy, phế vị có thể giúp ta hiểu một phần vì sao thay đổi hơi thở, thay đổi cảm giác nội thân, thay đổi trạng thái thức tỉnh/chú ý thì dẫn đến thay đổi kinh nghiệm chủ quan về thân và tâm.

Đây là chiếc cầu rất có giá trị để hiểu lại Nội đan một cách rõ rang hơn. Nhưng Nê hoàn rộng hơn phế vị. Nếu Noãn hoàn có thể được xem là biểu tượng của nền tảng sinh lực, thì Nê hoàn có thể được xem là biểu tượng của sự quy nhất của tri giác. Nói theo Đan ngữ: “Khí chưa định thì Thần động.

Khí định thì Thần an. Thần an lâu thì quang nhiên tự hiện” “Quang” ở đây trước hết nên hiểu là minh giác, không nhất thiết là nhìn thấy ánh sáng vật lý.

2- Nê hoàn và Dịch não tủy (CẦN PHÂN BIỆT “TƯỢNG” VÀ “CHẤT)

Dịch não tủy là một thực thể sinh lý có thật, bao quanh não và tủy sống và tham gia vào môi trường cơ học–sinh hóa của hệ thần kinh trung ương. Nhưng từ đó suy ra rằng “dịch não tủy chính là tiên dược của Nê hoàn” sẽ đi quá xa bằng chứng. Cách tìm hiểu thận trọng hơn là: “Dịch não tủy thuộc về Chất. Nê hoàn thuộc về Tượng và Công năng trong hệ Nội đan”. Hai bên có thể soi sáng nhau nhưng không đồng nhất.

Hô hấp thực sự tạo nên những dao động áp lực liên quan đến tuần hoàn máu và động lực học dịch trong sọ, tủy. Vì vậy hình tượng cổ điển về một thân thể trong đó hơi thở ở dưới có quan hệ với trạng thái ở trên không hoàn toàn xa lạ với sinh lý học. Nhưng phải giữ ranh giới: Tương ứng không có nghĩa là đồng nhất. Đây chính là nguyên tắc quan trọng nhất khi đem giải phẫu học hiện đại đối thoại với Nội đan.

4- Ba “Hoàn” và Ba “Đan Điền

Từ đây có thể dựng nên một bản đồ hoàn chỉnh các tầng “Hoàn- Đan”:

– Hạ Noãn hoàn liên quan đến Hạ Đan Điền bao gồm các ý nghĩa “ Tinh – Tàng – Dưỡng – Sinh” tương ứng với bụng dưới, sàn chậu, thành bụng, hệ cơ sâu

– Trung Nhục hoàn Trung Đan Điền liên quan đến “Khí – Hóa – Điều – Kết” tương ứng với cơ hoành, thân giữa, cơ thắt lưng–chậu

– Thượng Nê hoàn liên quan đến Thượng Đan Điền bao gồm các ý nghĩa “Thần – Tịch – Minh – Hoàn” não, hệ thần kinh trung ương, nội cảm giác và điều hòa thần kinh tự chủ.

Nhưng đây không phải ba cái hộp xếp chồng. Chúng tạo thành một trục luyện hóa. Ta có thể viết: Noãn hoàn là Lô. Nhục hoàn là Đỉnh. Nê hoàn là Cung.

(Lô giữ căn, Đỉnh luyện khí, Cung nhiếp thần)

5- HƠI THỞ “PHÚC HỒ LÔ” VÀ BA HOÀN

Nếu đặt hơi thở Phúc hồ lô vào mô hình này, hình tượng hồ lô trở nên đặc biệt sáng rõ.

Hồ lô có: bầu dưới – eo giữa – bầu trên. Chúng tương ứng về mặt biểu tượng: “Noãn hoàn – Nhục hoàn – Nê hoàn”. Bầu dưới chứa. Eo giữa chuyển. Bầu trên hóa. Nhưng bí quyết nằm ở eo hồ lô. Nếu eo bị khóa, hai bầu không thông. Trong thân người, Trung Đan Điền và cơ hoành có thể được xem như chiếc “eo sống” ấy.

Do vậy Nhục hoàn giữ vai trò bản lề: Không có Nhục hoàn điều Trung, Noãn hoàn dễ thành bế, Nê hoàn dễ thành phù. (“Bế” là dưới quá nặng, quá siết, quá cố thủ.. “Phù” là trên quá nhiều ý niệm, cảm giác ánh sáng, hình ảnh hoặc hưng phấn mà thiếu căn ở thân), bởi vì vậy Trung phải hòa.

6- ĐẠI CHU THIÊN CỦA BA HOÀN

Từ ba Hoàn có thể diễn tả một vòng luyện hóa rất đẹp: ”Noãn- Nhục- Nê- Nhục- Noãn” Đi lên là “Tinh- Khí- Thần”. Đi xuống là “Thần- Khí- Tinh”. Đường lên là Luyện. Đường xuống là Hoàn.Chỉ có đi lên mà không trở xuống thì dễ rơi vào trạng thái “thượng thực hạ hư” (đầu nhiều cảm giác, thân dưới mất căn). Chỉ tụ ở dưới mà không hóa lên thì Tinh trở thành trì trệ. Vì vậy Đan đạo không chỉ nói thăng, mà còn nói giáng.

Không chỉ nói hỏa, mà còn nói thủy.

Không chỉ nói luyện, mà còn nói hoàn.

7- Ba chữ cốt tủy “TÀNG – HÓA – MINH”:

Nếu phải thu toàn bộ Nhục hoàn – Noãn hoàn – Nê hoàn vào ba chữ, chúng ta sẽ dụng luật:

– Noãn hoàn: TÀNG mà không chết.

Giữ mà không siết. Tĩnh mà chứa khả năng sinh động. Đó là Tinh.

– Nhục hoàn: HÓA là không giữ nguyên trên. Không giữ nguyên dưới. Nhận rồi chuyển. Chuyển mà không cưỡng. Đó là Khí.

– Nê hoàn: MINH là không chạy theo niệm. Không cưỡng ép vô niệm. Thần tự quy thì Minh tự xuất. Đó là Thần.

Vì vậy: Hạ Đan Điền quý ở Tàng. Trung Đan Điền quý ở Hóa. Thượng Đan Điền quý ở Minh. Tàng sinh Hóa. Hóa sinh Minh. Minh trở xuống chiếu Hóa. Hóa trở xuống dưỡng Tàng. Một vòng khép kín mới gọi là “HOÀN”.

Tóm lại: “ĐAN” KHÔNG PHẢI MỘT VIÊN, MÀ LÀ SỰ VIÊN MÃN CỦA TOÀN THÂN”. Nhìn theo chiều sâu này thì Noãn hoàn, Nhục hoàn và Nê hoàn không còn là ba “viên năng lượng” bí hiểm nằm đâu đó trong cơ thể. Chúng biểu tượng cho ba biến đổi: Tinh từ tán trở thành Tàng (Noãn hoàn). Khí từ loạn trở thành Hóa (Nhục hoàn).

Thần từ động trở thành Min (Nê hoàn). Cho nên Noãn hoàn cho ta Căn. Nhục hoàn cho ta Trung. Nê hoàn cho ta Minh. Có Căn mà không Trung thì thành trệ. Có Trung mà không Căn thì thành phù. Có Minh mà không Căn, Trung thì Minh ấy khó bền. Cho nên phép Kết Nội Đan, nếu đọc bằng tinh–khí–thần, không phải là ép một thứ năng lượng bí ẩn thành viên cầu.Nó là làm cho toàn thân trở thành Đỉnh.

Hạ thân biết chứa. Trung thân biết hóa. Thượng thân biết tĩnh. Khi dưới không thất thoát, giữa không ngăn trở, trên không tán loạn, ba tầng tuy ba mà vận hành như một. Kinh sách về Đan dược có ghi “quyết kệ” như sau:

…”Noãn tàng Tinh, Nhục dưỡng Khí, Nê nhiếp Thần. Tinh quy thì Khí túc, Khí hòa thì Thần an, Thần tịch thì Tinh tự cố. Dưới như Noãn mà dưỡng, giữa như Lô mà hóa, trên như Nê mà dung. Tam hoàn bất ly nhất tức. Nhất tức quán triệt tam điền. Hạ hữu căn, Trung hữu trục, Thượng hữu minh. Căn – Trục – Minh tương ứng ấy mới có thể gọi là Đan”

…Và bài minh quyết ấy về Nội đan cũng chính là yếu chỉ cốt lõi của việc thực hành về Đan dược nội tại. Là một trong những nội dung chính của “Tiếp Cận Nê hoàn” và “Trung Đẳng Đan Dược Nội Khí” (hai chương trình đặc biệt của “Huân Tập Mùa Thu” năm nay…

(Còn nữa)

ĐYS- KCS Lê Thuận Nghĩa sưu tầm và biên soạn.

Schwarzwald 19/08/26

 

NỘI ĐAN CHỈ YẾU VÀ THỰC CHIẾN (Tư liệu Khí Công Dưỡng Sinh nhiều kỳ)- phần 2

(Lời bạt:

Trong chương trình “Huân tập Mùa thu” vào ngày 30/08/26 tại Tp. HCM có chương trình buổi sáng do nhóm “LTTC” tổ chức với nội dung khá trừu tượng. Để các bạn học viên hiểu thêm về chương trình “TRỰC CHỈ NÊ HOÀN” là cái gì. Tôi xin đại diệu cho BTC của chương trình, có thực hiện loạt bài viết liên quan đến chủ đề này để mọi người tìm hiểu thêm…- TN)

B/ TỪ NHỤC HOÀN ĐẾN NOÃN HOÀN

1- Ba tầng kết tụ Tinh – Khí – Thần trong thân Nội đan

a/ Chữ “Hoàn” và huyền nghĩa của sự kết tụ

Nếu muốn hiểu Nhục hoàn – Noãn hoàn – Nê hoàn như một chỉnh thể, trước hết phải hiểu chữ “Hoàn. “Hoàn” không nên chỉ được hiểu là một vật thể hình cầu. Trong ngôn ngữ biểu tượng của Nội đan, Hoàn còn gợi ý một trạng thái quy tụ, viên dung và thành hình (Ví dụ: Xá lợi). Là cái vốn tản mạn trở về một mối, cái vốn vận động hỗn loạn trở thành có trung tâm Bởi vậy, có thể lập một mô hình diễn giải:

⁃ Nhục hoàn là Khí kết nơi Nhục.

⁃ Noãn hoàn là Tinh được ôm giữ để sinh.

⁃ Nê hoàn là Thần được quy tụ để minh.

Ba “Hoàn” vì thế không nhất thiết là ba vật thể nằm ở ba vị trí giải phẫu. Chúng có thể được đọc như ba cấp độ của cùng một tiến trình luyện hóa. Thân có chỗ tụ thì Khí mới quy. Khí có chỗ quy thì Tinh mới giữ. Tinh được giữ thì Thần mới có căn. Thần có căn thì mới có thể hoàn hư.

2- NHỤC HOÀN: KHÍ KẾT TRONG NHỤC.

Lại nói, nhục hoàn có thể được lấy làm điểm trung gian để giải thích hai Hoàn còn lại. “Nhục” là thịt, nhưng trong phép học Nội đan, không nên giới hạn Nhục ở khối cơ. Nhục là „thân” sống đang chịu sức căng, áp lực, nhịp thở và trọng lực. Nếu đặt Nhục hoàn trong vùng Trung Đan Điền, ta gặp một cấu trúc rất đáng chú ý về mặt cơ thể học: cơ hoành ở trên và hệ thắt lưng chậu ở dưới và sau tạo nên một vùng chuyển tiếp giữa lồng ngực và ổ bụng.

Cơ hoành không chỉ khiến phổi hít vào và thở ra. Sự hạ xuống và nâng lên của nó còn làm biến đổi áp lực trong lồng ngực và ổ bụng. Vì thế, hơi thở sâu tạo ra một chuyển động ba chiều xuyên qua thân mình. Trong ngôn ngữ Nội đan, ta có thể gọi trạng thái ấy là: “Khí nhập Nhục – Nhục dung Khí”.

Nhục hoàn vì vậy không nhất thiết là một “viên năng lượng”. Nó có thể được hiểu tinh tế hơn là cảm giác về một trung tâm sống được hình thành khi hô hấp, trương lực cơ và nội cảm giác bắt đầu hội tụ. Khi hơi thở còn ở ngực, Khí dễ phù. Khi cố ép bụng, Khí dễ trệ. Nhưng khi cơ hoành vận động tự nhiên, bụng–hông–lưng cùng tiếp nhận áp lực, thân giữa dần trở nên “đầy mà không cứng”.

Đó chính là ý nghĩa quan trọng của Nhục hoàn: Không phải dùng ý niệm nặn ra một viên Khí, mà khiến toàn bộ Nhục trở thành chiếc bình có khả năng chứa Khí. Nhục hoàn do đó là Hoàn của Trung. Nó nối trên với dưới, nối hô hấp với thân thể, và làm bản lề cho Noãn hoàn bên dưới cùng Nê hoàn bên trên.

3- NOÃN HOÀN : TINH ĐƯỢC ÔM GIỮ TRONG “NOÃN”.

Nếu Nhục hoàn mang nghĩa kết, thì Noãn hoàn mang nghĩa dưỡng. “Noãn” là trứng. Trứng là một biểu tượng đặc biệt, bên ngoài khép kín nhưng bên trong chứa khả năng sinh thành. Vì vậy, chữ Noãn thích hợp để biểu đạt trạng thái Tinh được thu nhiếp, bao bọc và nuôi dưỡng. Nếu liên hệ Noãn hoàn với Hạ Đan Điền, vùng bụng dưới và hệ cơ đáy chậu, ta có thể nhìn nó qua một hình ảnh cơ thể học rất đẹp.

Ở phía trên là cơ hoành. Ở phía dưới là sàn chậu. Xung quanh là thành bụng. Phía sau là cột sống cùng hệ cơ sâu. Chúng tạo nên một khoang áp lực động, gần giống một bình chứa sống.

Có một cấu trúc mà cơ thể học hiện đại gọi là “cơ Kim tự tháp”, điểm quan trọng không nhất thiết nằm ở việc xác định một cơ giải phẫu duy nhất mang tên ấy, mà ở hình tượng đáy – trụ – đỉnh có ý nghĩa lực từ nền thân được thu về trung tâm thay vì thoát tán ra ngoài. Nó cũng là „hóa thân“ của Noãn

a- Vì sao gọi là Noãn?

Noãn không phải “cứng”. Vì thế, “Noãn hoàn” không nên được tạo bằng cách co siết đáy chậu cực mạnh hoặc nín thở ép bụng. Nếu làm như vậy, ta có “bế” nhưng thiếu “dưỡng”. Vì vậy tình thần của Noãn hoàn là: ngoài giữ, trong nhu, dưới ổn, giữa đầy, ý quy, khí trầm. Đó là trạng thái Hạ Đan Điền được cảm nhận không còn như một “điểm” tưởng tượng, mà như một trường chứa.

b- Noãn hoàn và Tinh

Theo ngôn ngữ Nội đan, luyện Tinh hóa Khí không nên bị giản lược thành việc đưa một chất vật lý nào đó chạy lên cột sống. “Tinh” rộng hơn tinh dịch hay chất sinh dục. Nó biểu tượng cho khả năng sinh thành, dự trữ và căn lực của sự sống. Vì thế Noãn hoàn là hình tượng thích hợp cho giai đoạn: “Tinh không tán mà quy”. Qui mà không bế. Bế mà vẫn sinh”… (sinh mà chưa phát) Đây chính là “Thai” trước khi thành Hình. Tóm lại Noãn là khả năng sinh Đan.

b- TỪ NHỤC HOÀN XUỐNG NOÃN HOÀN: TRUNG PHẢI MỞ THÌ HẠ MỚI TỤ

Đây là điểm rất quan trọng. Nếu Trung tiêu bị căng cứng, cơ hoành không hạ tự nhiên, người luyện thường cố “đưa khí xuống Đan Điền”. Nhưng càng đưa, bụng càng gồng. Càng gồng, đáy chậu càng siết. Càng siết, cảm giác “khí mạnh” càng dễ xuất hiện nhưng đó chưa chắc là Đan. Bởi vậy, theo mô hình ba Hoàn, Nhục hoàn phải thành trước khi Noãn hoàn thực sự ổn định.

Nhục hoàn làm mềm trung tâm. Hơi thở từ ngực đi vào thân. Cơ hoành hạ. Áp lực lan ra bụng–hông–lưng. Hạ Đan Điền nhờ đó không cần bị “ấn” xuống mà tự nhiên trở thành nơi tiếp nhận. Kinh thư có viết thành một câu quyết như sau: “Trung khai thì Hạ nạp. Hạ nạp thì Tinh quy. Tinh quy lâu ngày, Noãn tượng tự thành”

(Còn nữa)

Schwazwald 18/08/26

LY-KCS Lê Thuận Nghĩa sưu tầm và biên soạn

 

NỘI ĐAN CHỈ YẾU VÀ THỰC CHIẾN (Tư liệu Khí Công Dưỡng Sinh nhiều kỳ)- phần 1

Lời bạt:

Trong chương trình “Huân tập Mùa thu” vào ngày 30/08/26 tại Tp. HCM có chương trình buổi sáng do nhóm “LTTC” tổ chức với nội dung khá trừu tượng. Để các bạn học viên hiểu thêm về chương trình “TRỰC CHỈ NÊ HOÀN” là cái gì. Tôi xin đại diệu cho BTC của chương trình, có thực hiện loạt bài viết liên quan đến chủ đề này để mọi người tìm hiểu thêm…(TN)

A/ NHỤC HOÀN (NUGUS)

1- Luận về điểm hội tụ giữa hô hấp, hệ trục thân và Nội đan

Trong việc khảo sát cơ thể con người, có những vùng không chỉ đáng chú ý vì cấu tạo giải phẫu mà còn vì chúng trở thành đối tượng của kinh nghiệm thân thể qua nhiều thế hệ tu luyện. Một trong những vùng như vậy nằm sâu phía sau ổ bụng, trước cột sống, gần nơi cơ hoành liên hệ với hệ cơ thành bụng sau và vùng thắt lưng chậu.

Trong hệ thống thực hành được trình bày ở đây, vùng hội tụ ấy được gọi là “Nhục hoàn”.

Tên gọi “Nhục hoàn” không nhất thiết phải được hiểu theo nghĩa một cơ quan độc lập như tim, gan hay thận….Chữ “nhục” chỉ phần thân xác hữu hình, chữ “hoàn” gợi một vật kết tụ, một điểm quy tụ thành khối. Vì thế, Nhục hoàn có thể được hiểu trước hết là một điểm kết tụ chức năng nằm sâu trong thân, nơi hơi thở, sức căng cân–mạc, vận động của cơ hoành và cảm giác nội thân gặp nhau.

2- Vị trí đặc biệt của Nhục hoàn

Theo mô tả thực hành, Nhục hoàn nằm ở vùng sâu phía sau ổ bụng, phía trước cột sống thắt lưng và có quan hệ mật thiết với cơ hoành (DIAFRAMMA) cùng hệ cơ thắt lưng chậu (PSOAS)

a/ Đây quả thực là một khu vực giải phẫu đặc biệt:

⁃ Cơ hoành không đơn thuần là một tấm cơ nằm ngang ngăn lồng ngực với ổ bụng. Phần sau của nó có những trụ cơ bám xuống các đốt sống thắt lưng. Trong khi đó, cơ thắt lưng lớn chạy dọc hai bên cột sống và đi xuống vùng chậu. Bao quanh và nối tiếp các cấu trúc ấy còn có nhiều lớp cân, mô liên kết, mạch máu, mạch bạch huyết và thần kinh tự chủ.

⁃ Bởi vậy, nhìn theo cơ học của cơ thể, vùng này giống như một nút giao sâu của thân người. Phía trên là lồng ngực và hoạt động hô hấp. Phía dưới là bụng, chậu và hai chân. Phía sau là cột sống. Phía trước là các tạng bụng.

⁃ Mỗi lần cơ hoành hạ xuống khi hít vào và nâng lên khi thở ra, áp lực trong lồng ngực và ổ bụng thay đổi. Những biến đổi ấy được truyền qua các mô liên kết và các cấu trúc nằm sâu quanh cột sống.

⁃ Do đó, điều mà người luyện công cảm nhận như một “điểm”, một “hạt”, một “khối” hay một vùng co–giãn sâu trong bụng không nhất thiết tương ứng với một cơ quan giải phẫu riêng biệt. Nó có thể là trải nghiệm tổng hợp của nhiều cấu trúc cùng hoạt động.

Dưới đây là điểm rất quan trọng để hiểu Nhục hoàn.

b/ Nhục hoàn không nhất thiết là một “cục thịt”

Nếu tìm kiếm Nhục hoàn bằng tư duy giải phẫu thông thường, người ta dễ đặt câu hỏi:

⁃ Nó nằm chính xác ở đâu? Có thể cắt ra được hay không?

Nhưng câu hỏi ấy có thể chưa phù hợp với bản chất của khái niệm. Trong Nội đan, nhiều danh từ không nhất thiết chỉ một vật thể giải phẫu duy nhất. Chúng có thể chỉ một trung tâm chức năng được nhận biết thông qua luyện tập. Nhục hoàn vì vậy có thể được hiểu theo ba tầng.

⁃ Tầng thứ nhất là hình thể: Đó là vùng cơ hoành – cân mạc – cột sống – cơ thắt lưng chậu cùng những cấu trúc thần kinh và tuần hoàn nằm sâu trong thân.

⁃ Tầng thứ hai là chức năng: Đó là sự phối hợp giữa hô hấp, áp lực ổ bụng, ổn định cột sống, tuần hoàn và hoạt động của hệ thần kinh tự chủ.

⁃ Tầng thứ ba là nội cảm: Đây là điều người luyện công trực tiếp nhận biết các cảm giác căng, giãn, rung, nóng, nặng, nhẹ, co tụ hoặc lan tỏa xuất hiện sâu trong thân khi hơi thở và tư thế thay đổi.

Ba tầng chồng lên nhau khiến người luyện có thể cảm nhận một trung tâm rất rõ, dù giải phẫu học không nhất thiết phân loại trung tâm ấy thành một “cơ quan” riêng. (Giải phẫu cơ thể học hiện đại đã phát hiện ra “cục” này, nhưng họ cho rằng đó là một cục thịt thừa đã bị vôi hóa)

c/ Cơ hoành là chiếc cầu:

Muốn bàn về Nhục hoàn không thể bỏ qua cơ hoành. Con người thở liên tục từ khi sinh ra cho đến khi chết, nhưng cách thở có thể rất khác nhau:

⁃ Khi hơi thở nông và chủ yếu diễn ra ở phần trên lồng ngực, biên độ vận động của cơ hoành có thể nhỏ hơn. Khi thực hành hơi thở cơ hoành, chuyển động của phần dưới lồng ngực và thành bụng trở nên rõ rệt hơn, đồng thời áp lực trong khoang bụng biến đổi theo từng chu kỳ.

⁃ Trong phép thở mà hệ thống này gọi là Phúc hồ lô, bụng không được hiểu như một túi khí cần cố sức phình ra. Điều quan trọng hơn là tạo ra một chu kỳ áp lực và giãn nở có tổ chức quanh toàn bộ thân dưới.

⁃ Nếu hình dung thân mình như một hồ lô, cơ hoành chính là vùng chuyển tiếp quan trọng giữa phần trên và phần dưới: Hít vào, cơ hoành hạ xuống. Thở ra, cơ hoành trở lên.

⁃ Nhưng đối với người luyện Nội đan, hơi thở còn được cảm nhận như một làn sóng đi qua toàn bộ trục thân. Khi thân thể đủ thư giãn, chuyển động ấy có thể được cảm thấy sâu đến vùng trước cột sống. Chính tại đây xuất hiện ý nghĩa thực hành của Nhục hoàn.

2- Từ “khối” đến “hoàn”

Người chưa quen cảm nhận nội thân thường chỉ nhận biết được những cơ lớn ở bề mặt. Nhưng khi sự chú ý ngày càng tinh tế, những chuyển động rất nhỏ ở sâu trong bụng bắt đầu trở nên rõ ràng:

⁃ Một vùng trước kia được cảm nhận là cứng có thể trở nên mềm.

⁃ Một điểm tưởng như bất động bắt đầu chuyển động theo hơi thở.

⁃ Một vùng tưởng rời rạc bắt đầu được cảm nhận như một thể thống nhất.

Trong ngôn ngữ Nội đan, quá trình ấy có thể được diễn đạt bằng chữ „HOÀN”. “Hoàn” không nhất thiết là một viên vật chất. Nó là biểu tượng của sự quy tụ: Tán thì thành khí. Tụ thì thành hoàn.

Theo cách hiểu này, “kết đan” không nên vội vàng được đồng nhất với sự xuất hiện của một vật thể mới trong cơ thể. Nó có thể được đọc như ngôn ngữ cổ mô tả trạng thái mà hơi thở, chú ý, trương lực cơ và cảm giác nội thân trở nên đồng bộ đến mức người luyện cảm nhận chúng như một trung tâm thống nhất. Nhục hoàn vì vậy là cái hoàn được cảm nhận bằng thân hơn là một thực thể (Giải phẫu học và Tâm lý học hiện đại gọi là Nugus hoặc là Nigus)

3- Tim và vấn đề “năng lượng”

Trong truyền thống luyện công, tim (Tâm) thường giữ địa vị đặc biệt. Điều này thú vị bởi khoa học hiện đại cũng xác nhận tim là một cơ quan điện cơ: mỗi nhịp tim được điều phối bởi hoạt động điện và có thể ghi lại bằng điện tâm đồ (Não cũng hoạt động điện và có thể ghi nhận bằng điện não đồ.)

Tuy nhiên, từ những hiện tượng điện sinh học có thể đo lường ấy đến khẳng định rằng cơ thể có thể “thu phát năng lượng vũ trụ” là một bước diễn giải khác. Hiện chưa có bằng chứng giải phẫu–sinh lý học được chấp nhận rộng rãi chứng minh Nhục hoàn là một bộ phận thu phát loại năng lượng như vậy (Cho dù thực tế lâm sàng và cảm nhận nội Đan là có thật).

Điều này không làm cho ngôn ngữ Nội đan trở nên vô nghĩa. Nó chỉ đòi hỏi chúng ta phân biệt hai tầng diễn giải, hai cách tiếp cận khác nhau mà thôi:

⁃ Trong ngôn ngữ khoa học, ta nói đến điện sinh học, tuần hoàn, hô hấp, áp lực, thần kinh tự chủ và cảm giác nội thân.

⁃ Trong ngôn ngữ Nội đan, cùng một kinh nghiệm có thể được mô tả bằng khí, đan, tụ, tán, thăng, giáng, khai và hợp…

Hai hệ ngôn ngữ có thể soi sáng cho nhau, nhưng không nên dùng hệ này để chứng minh hoặc phủ nhận một cách tùy tiện cho hệ kia.

4- Nhục hoàn và trục: “Tâm – Tức – Đan”

Nếu muốn xây dựng một mô hình lý luận cho Nhục hoàn, có thể lấy ba yếu tố làm trục “Tâm – Tức – Đan”:

⁃ “Tâm” trước hết là nhịp sống và trạng thái thần kinh của con người.

⁃ Tức là hơi thở.

⁃ Đan là trạng thái quy tụ.

Kinh thư viết “ Tâm loạn thì tức loạn. Tức loạn thì thân khó tùng.Thân không tùng thì khó tụ….” (Huỳnh đình kinh lược giải”

Ngược lại, khi hơi thở trở nên chậm, tự nhiên và có chiều sâu, khi cơ hoành vận động mà bụng không cưỡng ép, khi cột sống được dựng nhưng không gồng, khi vùng thắt lưng chậu không bị khóa cứng, người tập có thể bắt đầu cảm thấy một sự thống nhất giữa nhịp tim, hơi thở và trục thân. Trong ngôn ngữ Nội đan, đó chính là điều kiện để từ tán trở về tụ. Và Nhục hoàn trở thành biểu tượng của điểm tụ ấy.

5- “Khai Nhục hoàn” nên được hiểu như thế nào?

Nếu hiểu Nhục hoàn theo mô hình trên, “khai” không phải là dùng lực để ép một khối mô nào đó mở ra. Càng không nên cố ấn, day hoặc tác động mạnh vào vùng sâu trước cột sống, bởi đây là khu vực có nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng.

“Khai” trước hết là bỏ bớt sự cưỡng ép. Hơi thở được khai. Cơ hoành được khai. Vùng bụng–thắt lưng được khai. Cảm giác nội thân được khai. Khi những phần vốn hoạt động rời rạc bắt đầu phối hợp với nhau, người tập có cảm giác trung tâm sâu trong thân “sống lại”.

Theo ngôn ngữ Đạo gia và Khí công dưỡng sinh: “Khai mà không cưỡng. Tụ mà không ép. Động mà không loạn. Tĩnh mà không trệ. “Nhục hoàn” lúc ấy không còn là một vật cần tìm kiếm bằng ý niệm. Nó trở thành một trạng thái có thể được thân thể nhận biết.

6- Nhục hoàn như chiếc bản lề của thân:

Nếu phải dùng một hình tượng duy nhất để mô tả Nhục hoàn, có lẽ thích hợp nhất là bản lề. Một bản lề rất nhỏ nhưng quyết định quan hệ giữa hai phần lớn. Vùng cơ hoành – thắt lưng cũng như vậy. Ở đó, hô hấp gặp tư thế. Ngực gặp bụng. Thân trên gặp thân dưới. Hoạt động tự chủ gặp vận động chủ ý.

Nhịp tim gặp nhịp thở. Và trong kinh nghiệm của người luyện Nội đan, ngoại động gặp nội tĩnh….Vì vậy, giá trị lớn nhất của khái niệm “Nhục hoàn” có thể không nằm ở việc chứng minh rằng cơ thể sở hữu thêm một cơ quan mà sách giải phẫu chưa ghi nhận. Giá trị của nó nằm ở việc chỉ ra một vùng mà người luyện cần học cách cảm nhận.

⁃ Giải phẫu học hỏi: Ở đó có những cấu trúc gì?

⁃ Sinh lý học hỏi: Những cấu trúc ấy hoạt động như thế nào?

⁃ Còn Nội đan hỏi: Khi tâm, tức và thân cùng quy tụ tại đây, con người cảm nhận điều gì?

Ba câu hỏi không giống nhau. Nhưng chính nơi giao nhau của chúng mở ra một cách nghiên cứu “Nhục hoàn” vừa tôn trọng kinh nghiệm cổ truyền, vừa không vượt quá những gì khoa học hiện đại có thể xác nhận.

Nhìn nhận như vậy, nhưng “Nhục hoàn” không nhất thiết là một vật bí ẩn ẩn giấu trong cơ thể, mà có thể là tên gọi của một hiện tượng thân thể sâu sắc, ở đó có sự quy tụ của hơi thở, trục thân, cảm giác nội tại và ý thức tại một vùng bản lề của cơ thể.

Đó cũng là nơi câu nói của Nội đan trở nên có ý nghĩa. Đan không phải vật từ ngoài mà đến. Hỏa không phải lửa hữu hình. Tụ không phải dùng sức mà gom. Khi Tâm và Tức tương y, thân tự biết chỗ quy căn. Và trong hệ thống thực hành này, nơi thân “biết chỗ quy căn” ấy được gọi là: “NHỤC HOÀN”.

Xem tiếp:

Phần 2: B/ NOÃN HOÀN (NAUGUS)

Phần 3: C/ NÊ HOÀN (WAGUS)

Phần 4: THAI TỨC VÀ BUNI (Lý thuyết “Hạt)

Sưu tầm và biên soạn

Khí công sư– Đông y sĩ :

QN- Lê Thuận Nghĩa

 

LỤC TỰ MẠN ĐÀM- Tư Liệu Dưỡng Sinh (Phần 2)

Lại nói trong tác phẩm “Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu” của Trí Khải Đại Sư (Tổ sư khai sơn của Thiền phái Thiên Thai Tông, được Phật giáo Trung Hoa tôn xưng là „Đông Thổi Thích Ca“/ Phật Thích Ca của phương Đông). Nội dung tác phẩm này là nói tổng quát về Thiên Thai Chỉ Quán và then chốt của đạo và được xem là bộ điển tịch đầu tiên trên thế giới giới thiệu có hệ thống phương pháp tĩnh tọa và trí tuệ chỉ-quán, giúp người mới bắt đầu bước vào thiền định và khai mở trí tuệ, có chương thứ 9 nói về Lục Tự Quyết, thảo luận ba phương pháp: “Chỉ tâm đan điền trị bệnh”, “Lục Khí trị bệnh”, và “Thập Nhị Tức trị bệnh”

Đây đều là những pháp tu liên quan trực tiếp đến Trì Tức Niệm (quán sát hơi thở). Trí Khải Đại Sư không chỉ tiếp nhận sáu âm của Đào Hoằng Cảnh mà còn lập ca kệ phối hợp sáu âm với tạng phủ Đây là một trong những lần đầu tiên sáu âm (Lục tư quyết) được hệ thống hóa thành bài ca có thể truyền dạy qua nghệ thuật „Thiền Ngâm“: Bài ca kệ ấy như sau:

…“心配屬呵腎屬吹,

脾呼肺呬世皆知。

肝臟熱來噓字治,

三焦壅處但嘻為…“

Dịch Âm:

“Tâm phối thuộc Ha, thận thuộc Xuy,

Tỳ hô, phế Hi, thánh giai tri.

Can tạng nhiệt lai, Hư tự trị,

Tam tiêu ủng xứ, đản Hu vi.”

Dịch nghĩa:

Tim phối với âm Ha, thận thuộc âm Suy;

Tỳ dùng âm Hô, phổi dùng âm Hi, điều ấy ai cũng biết.

Khi gan tạng có nhiệt thì dùng chữ Hư để trị;

Chỗ tam tiêu bế tắc thì chỉ dùng âm Hu.

Cách đây một vài năm, tôi có dịch nghĩa bài ca kệ này của Trí Hải Thiền Sư ra chữ quốc ngữ và chiết thành một bản phổ dành cho chảo nhạc Hanpand và tiêu Lục mạch. Ca từ của bản phổ ấy như sau:

Lục Tự Ca

Tâm phát âm Ha…thận phát Suy…

Hi… ngân với phổi, Hô… ứng tỳ

Tạng can phạm nhiệt Hư… xử trí

Loạn ở tam tiêu Hu… luyện trì…

(Lưu ý: Các bản phối trên Hanpand và tiêu Lục mạch đều có lưu lại trên Facebook của tôi và YouTube).

Nhưng như đã nói „Lục Tự Khí Công“ (Lục Tự Quyết) là một môn Tĩnh Công, tác dụng trị liệu do các chấn động của Âm lực tương ứng với các tần số và nhịp sinh học của Tạng- Phủ. Vì vậy muốn phát huy được uy lực vô đối của Tự Quyết, đòi hỏi Hành giả Lục Tự phải có một nội hàm „Nội Âm“ khả dĩ.

Nhưng một số đông học viên của Lục Tự Khí Công chưa, hoặc rất khó phát được „Âm Bụng“. Chính vì vậy các bậc Đạo sư mới „phát minh“ ra loại „thiền ngân“ ngậm miệng (Một kiểu ngân nga các ca từ, kinh chú trong cuống họng, âm thanh được phát ra nhưng không được phép mở miệng hoặc máy môi).

Kiểu thực hành „Nội Âm“ này lại vướng một cái khó cho học viên là khi gặp các âm tiết có khẩu hình phát âm buộc phải bật môi, thì rất khó ngân nga khi ngậm chặt môi. Ví dụ các âm tiết có các Phụ âm khi phát buộc phải bật môi sau đây:

– Chữ „M“ trong chữ Mẹ, Em, Mà, May mắn…

– Chữ “B” trong chữ Bên bờ, Bãi biển…Bến song…

– Chữ “P” trong Phờ phạc, Phơi phới, Phương pháp…

– Chữ “V” trong Vân vân, Vò vỏ, Vàng vọt, Veo vẻo, Về…

Chính vì vậy mà khi tạo cơ hội luyện ngân Lục Tự (ngậm miệng để âm lực chấn động vào trong nội thể) cho học viên, tôi có sang tác ra một bản phổ gần 300 ca từ nhưng không hề có một phụ âm có khẩu hình bật môi như các âm tiết trên (M, B, P, V). Bản phổ này được chỉnh sửa từ một bài thơ in trong tập “Vệt Thiều Quang”. Nội dung bản phổ “Ngậm Ngân” sau nhiều lần chỉnh sửa có nội dung như sau:

CÁT ĐÁ TRÙNG LAI

Không hướng đến dư điện thờ Thiên thủ

Loay hoay hoài ngộ cát đá trùng lai

Khi đã thả đời trôi trên dòng huyễn tượng

Thì cứ chọn cung đàn để nghe ngược tiếng chuông tan

Thì cứ chọn trong ngần khỏi ngơ ngẩn tiếng ru ngân

Khi hắt hiu tuổi xế chiều nắng héo

Thì thong dong nhẹ kéo đôi cung đàn

Cho nhớ nhớ gợi suối nguồn trong trẻo

Cho xưa còn lộng lẫy nét ngây thơ

Cho bây giờ dịu ngọt chút dại khờ

Khi lắt lay với rẻo ngày gió gãy

Thì thảnh thơi lã lướt với đất trời

Cho nhơ nhớ gọi hồn yêu ngời ngợi

Cho xưa còn rạng rỡ những câu thơ

Cho sau này lồng lộng gót chân chờ

Thôi cùng nhau dưới đêm trăng lồ lộ

Ta lã lơi hơi thở dạo trường quyền

Ngày sau đó có khách giang hồ đến hỏi

Chỉ ngả đường an định cõi uyên nhiên

Chỉ ngả đường khỏi đọa lạc giữa cõi thiền…

Không còn nghe lao xao phía ngân hồ

Cội nguồn giờ đã lặng

Cát đá ngày nao lận đận thế rồi cũng được gần nhau

Sao lại thấy dưới hừng đông cứ còn như nằng nặng

Hay là còn lo lắng lắng

Lỡ sau này cát đá lại lìa nhau

Lỡ sau này cát đá cũng sầu đau…

(Còn Nữa)

(Lưu Ý: Học viên của các lớp “Lục Tự Y Án Kỳ Phương” lưu lại bản phổ này để còn dùng sau này cho các lớp nâng cao)

06/08/26

Thuận Nghĩa

 

LỤC TỰ MẠN ĐÀM- Tư Liệu Dưỡng Sinh (Phần 1)

Trong cuốn „Bí cấp thiên kim yếu phương“ của Đại Danh Y Tôn Tư Mạc (Đời Đường) ở quyển 82, thiên „Điều khí pháp“ có đoạn viết như sau:

冷病者,用大呼三十遍,細呼十遍。呼法:鼻中引氣,入口中吐氣出,當令聲相逐,呼字而吐之。

熱病者,用大吹五十遍,細吹十遍。吹如吹物之吹,當使字氣聲似字。

肺病者,用大噓三十遍,細噓十遍。

肝病者,用大呵三十遍,細呵十遍。

脾病者,用大唏三十遍,細唏十遍。

腎病者,用大呬五十遍,細呬三十遍。

此十二種調氣法,若有病,依此法恭敬用心,無有不瘥。皆須左右導引三百六十遍,然後乃為之。

Dịch âm Hán–Việt:

Lãnh bệnh giả, dụng đại Hô tam thập biến, tế Hô thập biến. Hô pháp: tị trung dẫn khí, nhập khẩu trung thổ khí xuất, đương lệnh thanh tương trục, hô tự nhi thổ chi.

Nhiệt bệnh giả, dụng đại Suy ngũ thập biến, tế Suy thập biến. Suy như Suy vật chi Suy, đương sử tự khí thanh tự tự.

Phế bệnh giả, dụng đại Hư tam thập biến, tế Hư thập biến.

Can bệnh giả, dụng đại Ha tam thập biến, tế Ha thập biến.

Tỳ bệnh giả, dụng đại Hy tam thập biến, tế Hy thập biến.

Thận bệnh giả, dụng đại Hi ngũ thập biến, tế hi tam thập biến.

Thử thập nhị chủng điều khí pháp, nhược hữu bệnh, y thử pháp cung kính dụng tâm, vô hữu bất sái. Giai tu tả hữu đạo dẫn tam bách lục thập biến, nhiên hậu nãi vi chi.

Dịch nghĩa:

Người mắc bệnh hàn thì phát âm Hô thật mạnh ba mươi lần, rồi nhè nhẹ mười lần. Phép Hô là hít khí vào bằng mũi, thở ra bằng miệng, để âm thanh đi theo luồng hơi, vừa phát âm chữ “Hô” vừa thở hết hơi.

Người mắc bệnh nhiệt thì phát âm Suy thật mạnh năm mươi lần, rồi nhè nhẹ mười lần. Âm Suy phát phải giống như động tác thổi một vật, khiến hơi thở và âm thanh đều hợp thành đúng tiếng “Suy”.

Người mắc bệnh phổi thì phát âm Hư mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.

Người mắc bệnh gan thì phát âm Ha mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.

Người mắc bệnh tỳ thì phát âm Hy mạnh ba mươi lần, nhẹ mười lần.

Người mắc bệnh thận thì phát âm Hi mạnh năm mươi lần, nhẹ ba mươi lần.

Đó là mười hai phép điều hòa khí. Nếu có bệnh, chỉ cần thành tâm và chuyên chú thực hành đúng phép này thì bệnh sẽ được cải thiện. Trước hết cần tập các động tác đạo dẫn cân bằng hai bên cơ thể đầy đủ, rồi mới thực hiện phép điều khí bằng âm thanh.

(Lưu ý: Đây là một trong những văn bản cổ, sớm nhất mô tả Lục tự quyết (Lục Tự Khí Công). Điều đáng chú ý là thứ tự và âm sắc, qui tắc Ngũ âm nạp thể của Tôn Tư Mặc khác với hệ Lục tự quyết đời Minh và hiện nay. Điều này cho thấy vào thời Đường, hệ thống Lục Tự Quyết vẫn chưa hoàn toàn thống nhất và còn mang dấu vết của các truyền thống Đạo gia cổ)

Nhưng điều quan trọng nhất trong thiên „Điều Khí Pháp“ của „Bí cấp thiên kim yếu phương“ là khi bàn về các biện lý và y án trị bệnh của „Lục Tự Quyết“, Tôn Tư Mạc rất coi trọng việc phát tự quyết Mạnh (Đại) và Nhẹ (Tế) và xem đó là cách để xự lý các vấn đề thịnh- suy, phù- trầm và thăng- giáng của Âm và Dương. Vì vậy trong „Điều khí pháp“ của Tôn Tư Mạc, ít để ý Nội âm và Ngoại âm.

(Người đời sau như Hồ Âm, Lãnh Khiêm,…chiết giải „Đại Âm“ của Tôn Tư Mạc là „Ngoại Âm“, „Tế Âm“ là „Nội Âm“)

Mãi đến đầu thế kỷ 20, Hư Vân Đạo Sư khi trùng quang Hoa Nghiêm Tông và Thiên Thai Tông, mới kết hợp với „Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu“ của Trí Hải Đại Sư và “Hoàng Đình Nội Cảnh Ngũ Tạng Lục Phủ Bổ Tả Đồ“ của Hồ Âm để hoàn thiện thành „Lục Tự Khí Công“ như được truyền bá như hiện nay.

Thực ra Lục Tự Khí Công là một môn Tĩnh Công, chú trọng vào việc phát „Nội Âm“ (Âm Bụng/ Truyền Âm Nhập Mật). Đến đời Lãnh Khiêm, Pháp Hư, Âu Dương Đại, Nghiêm Tân…và các môn đồ của Hư Vân Đại Sư thì Lục Tự Khí Công mới có „Lục Tự Ấn Quyết“, „Lục Tự Quyền“, „Lục Tự Miên Miên“, „Lục Tự Ca“..v..v…

Tôi được truyền thừa „Lục Tự Khí Công“ đầu tiên là vài thức đơn giản từ thầy Trần Tiễn Hy (Huế) sau đó mới thọ giáo thêm ở HT. Thích Mật Hiển. Mãi đến khi sang Châu Âu mới có duyên được truyền thừa chính thức từ các môn đồ của Hư Vân Đại Sư.

Cũng chính vì lẽ đó mà Lục Tự Khí Công do tôi trao truyền chủ yếu là các Y Án chú trọng vào „Nội Âm“, ít chú trọng „Ngoại Âm“. Tuy nhiên tôi rất thích cách phát „Ngoại Âm“ theo kiểu „Thiền Thổi“ hay „Thiền Ngân“ của dòng Trí Hải Đại Sư, vì vậy tôi mới thường sáng tác các bản Phổ, ký âm theo nguyên tắc của Lục Tự- Ngũ hành để dụ bọn môn sinh thổi tiêu và vừa chơi các loại nhạc khí Ngũ Âm vừa ngân nga hát Tự quyết.

Rồi từ đó mới tìm cơ hội trao truyền „Lục Tự Khí Công“ chính thống cho chúng nó…

(Còn Nữa)

05/08/26

Thuận Nghĩa

 

PHẦN 2: CÁT ĐÁ TRÙNG LAI (Bản giao hưởng kết hợp giữa Phúc Hồ Lô với Lục Tự Quyết)

(Xem trước phần 1)

B- NHẠC PHỔ “CÁT ĐÁ TRÙNG LAI”

1/ Ý Tưởng:

Lục Tự Khí Công vốn dĩ là một môn công phu thuộc vào “Tĩnh Công” và lúc phát âm thì hình thái của âm sắc chỉ gầm gừ ở cổ họng, nhưng âm lực và chấn động âm thanh thì lại được rung chấn và phát ra từ các Đan điền, đặc biệt là Hạ đan điền. Y gia thì gọi đó là “Nội Âm”, Võ gia thì gọi đó là “Truyền âm nhập mật”, Đạo gia thì gọi là “Thai âm Nội đan”, còn dân gian thì gọi là “giọng bụng”.

Đến đời của Thiên Thai tông chủ Trí Hải Đại Sư thì đưa Lục tự quyết vào Thiền ca Tụng niệm, từ đó hình thành một phái “Thiền Hát” (Thiền Thổi). Đến đời các hậu duệ của Hư Vân Đại Sư thì Lục Tự Khí Công được phát huy thành một thứ “Âm Thanh Trị Liệu” thông qua các Nhạc phổ và Ca từ đặc biệt.

Kế thừa truyền thống này, lúc trao truyền Lục Tự Quyết cho các môn sinh của “Khí Công Truyền Nhân Hơi Thở”, tôi cũng có sáng tác các các nhạc phổ dành cho các nhạc cụ Ngũ âm, như tiêu lục mạch, sáo quạt, đàn bầu, đàn tranh, đàn nhị… Đặc biệt là các phổ ký cho “Thiền Ngân”. Các ca từ dùng cho “Thiền Ngân” (Phát Ngoại âm của Lục Tự) ngoài việc đòi hỏi phải mang Âm lực của Tự Quyết tương ứng ra, nó phải làm sao giúp môn sinh lúc ngân phát Ngoại Âm không bị tán khí (Âm lực phải chấn động vào bên trong).

Lúc phát âm và kể cả ngân âm, thông thường phải sử dụng rất nhiều Phụ âm có khẩu hình phải bật môi ra ngoài mới phát được khẩu âm. Ví dụ như các từ có các Phụ âm đứng trước và sau mỗi âm tiết như phụ âm M, B, P, V…Trong đó Phụ âm “M” là phải bật môi mạnh nhất mới ra rõ âm tiết. Kế đến là phụ âm “B”, rồi kế đến phụ âm “P”…

Để giúp các Hành giả Lục tự khí công và các Thiền sinh phát được Ngoại âm theo phương pháp của “Thiền Ngân” mà không bị buộc phải bật môi, mở miệng (Tránh tán khí). Tôi có sáng tác một bản phổ có khoảng 300 từ vựng làm ca từ. Đặc điểm của bản phổ dùng làm “Thiền Ngân” này là suốt cả bản phổ không hề có một chữ cái (phụ âm) nào là “m”, “b” và “p”.

Động thái này giúp môn sinh và các hành giả tập phát Nội Âm được nhanh thành tựu hơn nhờ vào kỹ năng của Thiền Ngân không có “Em”, “Bờ”, “Pờ” và “Phờ”…

2- Bản Phổ Không Có Em và Phở…hehhehe…!!!

CÁT ĐÁ TRÙNG LAI

Không hướng đến dư điện thờ Thiên Thủ

Loay hoay về ngộ cát đá trùng lai

Khi đã thả đời trôi trên dòng ảo vọng

Thì cứ chọn cung đàn để nghe ngược tiếng chuông tan

Thì cứ chọn vô ngần khỏi ngơ ngẩn tiếng chuông ngân

Khi hắt hiu tuổi xế chiều nắng héo

Thì lang thang níu kéo những ân tình

Cho nhớ nhớ vẫy suối nguồn veo vẻo

Thỉnh xưa về tô lộng lẫy nét ngây ngô

Thỉnh xưa về gõ đều đặn nhịp ơ hờ….

Không còn say dưới rẻo ngày gió gãy

Thì lả lơi hây hẫy với Giang Hồ

Cho nhớ nhớ gọi hồn yêu vời vợi

Thình xưa về ấp ủ sưởi câu thơ

Thỉnh xưa về độ lại nhịp chân chờ…

Thôi về đây dưới ánh trăng lồ lộ

Rồi buông lơi hơi thở với trường quyền

Ngày sau đó có khách vô thường đến hỏi

Chỉ ngả đường đại định cõi uyên nhiên

Chỉ ngả đường an lạc không cần in dấu vết… những độ Thiền..

Tóc tiểu đồng lung linh trên đầu như màu khói

Ngõ trúc gầy ngầy ngậy lối sương tan

Phất trần vẫy thì lụa là cũng vậy

Dòng ngây ngô giờ dặt dìu hoa sóng long lánh cánh sen cài

Không còn nghe lao xao phía ngân hồ

Cội nguồn giờ đã vắng

Cát đá ngày xưa lận đận thế giờ cũng được gần nhau

Sao vẫn thấy dưới hừng đông vẫn còn như quá nặng

Hay vẫn còn lo lắng

Lỡ sau này cát đá lại lìa nhau

Lỡ sau này cuội sỏi cũng sầu đau….

01/08/26

Thuận Nghĩa

 

CÁT ĐÁ TRÙNG LAI (Bản giao hưởng của Phúc Hồ Lô với Lục Tự Quyết)- Tư liệu Dưỡng sinh Đông Y (Phần 1)

A/ TRUYỀN THỐNG

Trích: …Lục Tự Khí Công hay còn gọi là Lục Tự Quyết là phương pháp dưỡng sinh dùng sáu âm (lục tự) thở ra khác nhau, mỗi âm cộng hưởng với một Tạng- Phủ cụ thể, để đẩy tà khí ra ngoài và điều hòa nội tạng.

Thời Nam triều (Lương), Đào Hoằng Cảnh, là đạo sĩ, y gia, nhà bác học, biên soạn “Dưỡng Tính Diên Mệnh Lục”, Sách ghi chép về dưỡng tính và kéo dài sinh mệnh (phép trường thọ), trong đó có đoạn mô tả sáu âm thở để điều trị nội tạng chính là Lục Tự Quyết. Đào Hoằng Cảnh ghi một câu để nói về Lục Tự Quyết như sau: “Nạp khí hữu nhất, thổ khí hữu lục. Nạp khí nhất giả, vị hấp dã, thổ khí lục giả, vị suy, hô, hi, ha, hư, hí, giai xuất khí dã.”

Dịch nghĩa: “Phép nạp khí có một, phép thổ khí có sáu. Một phép nạp khí tức là hít vào. Sáu phép thổ khí tức là các âm suy, hô, hi, ha, hư, hí, đều là những cách thở khí ra”

Đây là văn bản sớm nhất hệ thống hóa Lục Tự Quyết, trước đó có thể Đào Hoàng Cảnh cũng có thể học từ Tiền nhân theo dạng “mật pháp” rồi từ đó Ông tổng hợp kiến thức từ phép Thổ Nạp mà sáng tạo ra Lục Tự Quyết. Như vậy cho đến nay Lục Tự Quyết đã tồn tài và được phổ biến hơn 1.500 năm.

Năm 2003, Tổng cục Thể thao Trung Quốc biên soạn lại và đưa Lục Tự Quyết vào hệ thống “Kiện Thân Khí Công” để phổ biến toàn quốc…(Hết trích)

Từ đó, kể từ thời Đào Hoàng Cảnh, Lục Tự Quyết được rất nhiều Danh sư trong giới Đạo gia, Y gia, Võ gia chỉnh sửa, bổ sung và phát triển. Đặc biệt với các Y gia, các Danh sư đều coi Lục tự Khí công là môn Dưỡng sinh tối thượng trong việc phòng ngừa bệnh tật, điều chỉnh thân tâm cho thuật trường thọ. Trong số đó phải kể đến các bậc Danh sư, Đạo sư sau:

1- Trí Khải Đại Sư (Tổ sư khai sơn của Thiên Thai Tông- Phật gia)

Vào thời nhà Tuỳ có Trí Khải Đại Sư, được hậu thế tôn xưng là “Đông Thổ Thích Ca”, là Tổ sư thiền sáng lập nên Thiên Thai tông của Phật giáo Hán truyền. Trong tác phẩm “Tu Tập Chỉ Quán Tọa Thiền Pháp Yếu” của Trí Khải Đại Sư, đây là bộ sách có nội dung là tổng quát về Thiên Thai Chỉ Quán và là then chốt của đạo và được xem là bộ điển tịch đầu tiên trên thế giới giới thiệu có hệ thống phương pháp tĩnh tọa và trí tuệ chỉ quán, giúp người mới bắt đầu bước vào thiền định và khai mở trí tuệ.

Trong sách này có chương thứ 9 nói về Lục Tự Quyết, thảo luận ba phương pháp: “Chỉ tâm đan điền trị bệnh”, “Lục Khí trị bệnh”, và “Thập Nhị Tức trị bệnh”

Đây đều là những pháp tu liên quan trực tiếp đến Trì Tức Niệm (quán sát hơi thở). Trí Khải Đại Sư không chỉ tiếp nhận sáu âm của Đào Hoằng Cảnh mà còn lập ca kệ phối hợp sáu âm với tạng- phủ và ngũ quan tạo nên pháp tu Thiền đặc biệt của Thiên Thai Tông.

2- Tôn Tư Mạc (Đại danh Y của Trung Quốc)

Tôn Tư Mạc là Danh y, nhà dược học gia nổi tiếng thời Đường. Ông được hậu thế tôn xưng là “Dược Vương”, nhiều thế hệ người Trung Hoa còn tôn ông là “Y Thần”. Ông tinh thông y học, giỏi dưỡng sinh, và sống đến 101 tuổi. Ông thường hay kết hợp tư tưởng dưỡng sinh của Nho gia, Đạo gia, và Phật gia Ấn Độ với lý thuyết dưỡng sinh y học Đông y, đề xuất nhiều phương pháp dưỡng sinh thiết thực mà đến nay vẫn còn giá trị rất lớn trong Nghệ thuật Dưỡng sinh Á đông.

Tôn Tư Mạc theo thứ tự Ngũ hành tương sinh, kết hợp bốn mùa, biên soạn “Vệ Sinh Ca” – đặt nền móng cho “Lục Tự Quyết Trị Liệu” sau này.

3- Hồ Âm –(Nữ Đạo sĩ)

Hồ Âm là nữ đạo sĩ thời Đường, đạo hiệu Thái Bạch Sơn Kiến Tố Tử. Tác phẩm của bà là “Hoàng Đình Nội Cảnh Ngũ Tạng Lục Phủ Bổ Tả Đồ” (Sơ đồ pháp yếu bổ- tả ngũ tạng lục phủ theo phép Hoàng Đình nội cảnh

Trong sách Hồ Âm thay đổi toàn bộ các phối hợp sáu âm với ngũ tạng, cụ thể:

– Hi ứng với Phế

– Ha ứng với Tâm

– Hô ứng với Tỳ

– Xuy ứng với Thận

– Hư ứng với Can

Hồ Âm không thay đổi tùy tiện, bà dựa trên lý thuyết “Ngũ âm y học”. Nói cách khác, Hồ Âm đã truy ngược về vật lý âm thanh và vị trí phát âm trong miện, loại âm thanh nào, cách phát âm ra sao, cộng hưởng với tạng phủ nào theo Ngũ hành. Bảng “lục tự quyết” của Hồ Âm được nhiều người chấp nhận và sử dụng rất nhiều cho đến thời nay.

4- Lãnh Khiêm (Đạo sĩ, Nhạc sư)

Lãnh Khiêm, người thời Hồng Vũ đầu triều Minh . Ông là một đạo sĩ tinh thông âm luật, từng giữ chức Thái Thường Hiệp Luật Lang (Quan phụ trách âm nhạc triều đình), đồng thời còn là họa gia và thư pháp gia. Do tinh thông đạo dưỡng sinh và thực hành có phương pháp, Lãnh Khiêm tương truyền sống thọ đến hơn 150 tuổi, Ông là một trong những điển hình trường thọ hiếm có của y gia dưỡng sinh cổ đại Trung Quốc. Ông có tác phẩm: “Tu Linh Yếu Chỉ”

Trong đó có Chương 3 gọi là „Thiên Lục Tự Quyết Trường Thọ Chi Bảo“. Và đây cũng là nền tảng của Lục Tự Y Án sau này của giới Y gia và Dưỡng sinh Đông y cổ truyền.

5- Lê Hữu Trác (Danh Y Nam Việt).

Lê Hữu Trác hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, người huyện Hương Sơn, Việt Nam. Ông là một đại Danh Y không những của người Việt Nam mà còn có tầm ảnh hưởng rất lớn ở Trung Thổ. Ông có trước tác gọi là „Hải Thượng Lãn Ông Y Tâm Lĩnh“, một trong những Y thư kỳ kinh nổi tiếng trong giới Đông Y.

Trong bộ „Hải thượng Lãn ông Y tâm lĩnh“, trong thiên thượng về „Vệ sinh yếu quyết“ ông đã đề cập rất nhiều đến thuật Dưỡng sinh thuận theo tự nhiên và tác dụng đặc biệt của loại „thiền thổi“ của Lục Tự Quyết.

6- Thích Mật Hiển (Phật gia)

Hòa thượng Thích Mật Hiển là một cao tăng tiêu biểu của Phật giáo Việt Nam ở thế kỷ 20. Ông được xem là một bậc Đạo sư của Đông Mật. Ông cũng là một trong những người thừa kế „Thanh Long Diệu Dược Kỳ Thư“ của Thái Y Viện (Trong đó có cuốn hạ gọi là „Lục Tự Y Án Kỳ Thư“).

Trong thời kỳ HT Thích Mật Hiển làm trụ trì chùa Trúc Lâm (Huế). Ông là người hoằng pháp phương pháp tu tập kết hợp „Mật- Thiền- Tịnh Đồng Tu“. Ông là một cao tăng khá ẩn dật, tương tuyền ông có thể hét Lục tự cho sập cả vách núi, và có khả năng dùng tiếng gầm gừ trong cổ họng để trị bệnh.

7- Pháp Đăng Đại Sư (Võ gia- Phật gia)

Đại sư Pháp Đăng hay còn gọi là Pháp Hư Thiền Sư, ông là một trong những Đại đệ tử của Hư Vân Đại Sư (Tổ Sư Thiền Bắc Tông). Ông là người nổi tiếng với môn „Nhất Chỉ Thiền“ và „Sư Tử Hống“… Tương truyền chùa Thiếu Lâm Tự (Trung Quốc) thời cận đại nổi tiếng về môn võ „Nhất chỉ thiền“ và „Sư tử hống“ là do chính Ông đã làm Giáo thọ truyền lại cho các trưởng lão Thiếu Lâm.

Ông là người kết hợp „Lục Tự Quyết“ với „Sư Tử Hống“ tạo nên một pho công phu gọi là „Lục Tự Ấn Quyết“, pho công phu này được các đời sau của „Hoa Nghiêm Tông“ ứng dụng làm môn công phu „dưỡng sinh“ trong pháp „Thiền- Tịnh Song Tu“. Sau này các môn đồ của Pháp Hư Đại Sư phát triển thành một phương pháp chẩn trị trong Y thuật gọi là môn „Lục Tự Miên Miên“

(Còn nữa).

LƯU Ý:

Hôm nay có buổi học „Lục Tự Y Án Kỳ Phương“ vào lúc 20h45 (giờ Hà Nội). Link học đã gửi trong các Grup Lục Tự.

01/08/26

Thuận Nghĩa