Hơi Thở Phúc Hồ Lô: Nền Tảng Hơi Thở Trong Khí Công Truyền Nhân Của Hơi Thở

Hơi thở Phúc Hồ Lô: Nền tảng hơi thở trong Khí công Truyền Nhân Của Hơi Thở không đơn giản là “hít vào phình bụng, thở ra xẹp bụng”. Nếu chỉ nhìn thấy cái bụng chuyển động mà cho rằng đã nắm được Phúc Hồ Lô, chúng ta mới nhìn thấy phần dễ thấy nhất của một hệ thống Hơi Thở mà Thầy Lê Thuận Nghĩa đã dành nhiều năm truyền dạy.

Phúc Hồ Lô bắt đầu từ một cơ chế rất căn bản: Hơi Thở được thâu nhiếp sâu, cơ hoành tham gia, thân giữa dần mở và Hơi Thở trở nên chậm, êm, tiết chế hơn. Nhưng từ nền ấy, người học còn phải đi rất xa: từ Hơi Thở tự nhiên đến Hơi Thở có kiểm soát, từ đứng yên đến vận động, từ Hơi Thở riêng lẻ đến sự phối hợp của Thân – Tức – Tâm.

Vì vậy, trong hệ thống Khí công “Truyền Nhân Của Hơi Thở” của Thầy Lê Thuận Nghĩa, Phúc Hồ Lô không phải một kỹ thuật phụ. Nó là một trong những nền móng quan trọng để người học bước sâu hơn vào nghệ thuật Điều Tức.

tho-co-hoanh

Table of Contents

Phúc Hồ Lô là gì?

Trong nhiều tài liệu của Thầy, các cách gọi Hơi Thở Bụng – Phúc Hồ Lô – Thở Bình xuất hiện trong cùng hệ Hơi Thở Dưỡng Sinh. Đây là điểm cần nắm trước khi đi vào những kỹ thuật phức tạp hơn.

Ở tầng sinh lý dễ hiểu nhất, Hơi Thở này liên quan mật thiết đến hoạt động của cơ hoành. Khi hít vào, cơ hoành co và hạ xuống, thể tích lồng ngực tăng lên; sự thay đổi áp lực trong ổ bụng khiến thành bụng đang thư giãn có xu hướng nở ra. Khi thở ra, cơ hoành trở về và bụng dần thu lại.

Nhưng nếu Phúc Hồ Lô chỉ có thế, nó chẳng khác bao nhiêu so với một bài tập thở cơ hoành thông thường.

Điểm quan trọng nằm ở chỗ cơ chế cơ hoành chỉ là cửa vào. Khi được luyện sâu hơn, Hơi Thở còn liên quan đến nhịp, thì, sự vận động, sự chú ý và những tầng Điều Tức khác nhau.

Người mới nên đọc song song Hơi thở Phúc Hồ Lô là gì?, Thở cơ hoành có phải thở bằng bụng không? và Cơ hoành trong hơi thở Phúc Hồ Lô để phân biệt rõ ba lớp khái niệm này.

Vì sao gọi là “Phúc Hồ Lô”?

Hai chữ “Phúc Hồ Lô” dễ khiến người mới tưởng tượng rằng chỉ cần làm cho cái bụng phình giống một chiếc hồ lô là được.

Không nên hiểu đơn giản như vậy.

Trong thực hành, hình tượng Hồ Lô giúp người học vượt khỏi cách nhìn Hơi Thở như một chuyển động chỉ xảy ra ở bụng trước. Khi cơ hoành hạ xuống và thân giữa không bị gồng cứng, sự thay đổi không gian và áp lực có thể được nhận biết quanh bụng – hai bên hông – vùng sườn dưới – vùng lưng.

Người tập vì vậy dần chuyển từ cảm giác “cái bụng phình ra phía trước” sang cảm nhận một vùng thân giữa có tính ba chiều hơn.

Đó cũng là lý do bài Bụng – hông – lưng vận động như thế nào khi thở Phúc Hồ Lô? rất quan trọng đối với người muốn đi sâu hơn.

Đừng hiểu Phúc Hồ Lô là đưa không khí xuống bụng

Đây là nhầm lẫn cần loại bỏ ngay từ đầu.

Không khí không đi vào ổ bụng. Không khí vẫn đi qua đường hô hấp và vào phổi.

Cái “xuống” mà người tập cảm nhận liên quan đến hoạt động của cơ hoành và sự thay đổi của toàn vùng thân giữa.

Khi hít vào, cơ hoành hạ xuống. Bụng nở không phải vì không khí chạy vào bụng, mà bởi những thay đổi cơ học xảy ra khi cơ hoành vận động.

Vì vậy, không nên dùng sức để tưởng tượng rồi ép một “khối khí” từ ngực xuống bụng.

Hiểu sai ở đây rất dễ dẫn đến:

gồng thành bụng;
siết cổ họng;
ưỡn ngực quá mức;
Hơi Thở bị chia đoạn;
cố đẩy bụng thay vì để cơ hoành vận động tự nhiên.

Đọc kỹ hơn tại Thở bằng bụng có phải không khí đi xuống bụng không?.

Từ ngực xuống cơ hoành: một Hơi Thở phải liền mạch

Trong cách luyện đã được Thầy hướng dẫn, người mới cần học nhận biết một Hơi Thở vào có chiều sâu: lồng ngực mở, Hơi Thở vẫn tiếp tục, cơ hoành hạ xuống và bụng nở.

Điểm quan trọng là toàn bộ quá trình phải dần trở thành một Hơi Thở liên tục.

Không phải:

hít vào ngực → dừng lại → cố đẩy xuống bụng → phình bụng.

Mà là:

hít vào chậm → ngực mở → tiếp tục hít → cơ hoành hạ → bụng và thân giữa nở tự nhiên.

Khi thở ra, quá trình trở về diễn ra êm và bụng dần thu lại.

Người đang xây nền nên luyện kỹ Cách thở bằng cơ hoành đúng kỹ thuật trước khi vội tìm những tầng Phúc Hồ Lô phức tạp.

Ba đặc điểm quan trọng của Hơi Thở Phúc Hồ Lô

Trong tài liệu của Thầy về Khí Công Trung Đẳng có một nguyên tắc rất đáng chú ý đối với Phúc Hồ Lô: “Thở càng sâu, càng chậm và càng ít dưỡng khí càng tốt.”

Ba chữ cần được đọc cùng nhau: sâu – chậm – ít.

Đặc điểm	Ý nghĩa trong luyện tập	Hiểu sai thường gặp
Sâu	Hơi đi vào chiều sâu của cơ chế hô hấp, cơ hoành và thân giữa tham gia tốt	Hút thật nhiều không khí cho căng phổi
Chậm	Hơi được thâu nhiếp và nhả ra có kiểm soát, ngày càng êm	Cố kéo dài đến mức thiếu hơi, căng cổ
Ít	Hướng tới Hơi Thở tiết chế, tránh thu nạp khí dư thừa không cần thiết trong bài luyện	Cố tình làm cơ thể thiếu oxy

Đặc biệt, chữ “ít dưỡng khí” phải được hiểu trong bối cảnh luyện công của Thầy, không nên biến thành lời khuyên y khoa rằng con người càng thiếu oxy càng khỏe.

Người mới càng không nên cố nhịn thở, bóp Hơi Thở hoặc tự tạo tình trạng thiếu không khí để bắt chước một kết quả của công phu đã được huân tập lâu dài.

“Càng ít dưỡng khí càng tốt” không có nghĩa càng thiếu oxy càng tốt

Đây là chỗ cần giải thích đặc biệt cẩn thận vì rất dễ bị tách khỏi văn cảnh.

Trong luyện Hơi Thở, người mới thường mắc một khuynh hướng ngược lại: cứ nghĩ Hơi Thở tốt là phải hút thật đầy, thật mạnh, thật nhiều không khí. Họ hít đến căng lồng ngực, nhấc vai, rít hơi rồi gọi đó là “thở sâu”.

Phúc Hồ Lô hướng người học rời khỏi kiểu thâu nạp thô như vậy để Hơi Thở trở nên tiết chế hơn.

Nhưng “tiết chế” không đồng nghĩa với tự gây thiếu oxy.

Nếu tập mà xuất hiện choáng váng, tím tái, khó thở, đau ngực hoặc những triệu chứng bất thường rõ rệt, đó không phải thành tích cần vượt qua bằng ý chí.

Đây cũng là lý do cần đọc Hít thở sâu đúng cách: Không phải càng sâu càng tốt và Có nên cố kéo dài hơi thở không? trước khi tự mình chạy theo những con số về thời gian Hơi Thở.

Phúc Hồ Lô trước hết phải được xây trên một cơ hoành biết làm việc

Nếu thành bụng cứng, vai luôn nhấc, ngực trên phải gắng sức và người tập chưa biết cơ hoành đang vận động ra sao, việc nói đến Hơi Thở cao hơn rất dễ trở thành lý thuyết.

Nền đầu tiên vẫn rất giản dị:

nhận biết cơ hoành;
cho phép lồng ngực mở tự nhiên;
để bụng nở mà không chủ động đẩy;
thả vùng hông và lưng;
giữ vai – cổ – hàm tương đối thư giãn;
làm Hơi Thở ngày càng liền và êm.

Nếu chưa chắc mình đang ở đâu, hãy quay lại Làm sao biết mình đang thở bằng cơ hoành đúng? và Cách cảm nhận chuyển động của cơ hoành khi thở.

Phúc Hồ Lô không chỉ có bụng trước

Một bước chuyển quan trọng xảy ra khi người học thôi nhìn Hơi Thở như một đường thẳng đi ra phía trước.

Khi cơ hoành hoạt động tốt hơn và thân được buông mềm hơn, người tập có thể dần nhận ra Hơi Thở qua:

bụng trước;
hai bên hông;
sườn dưới;
vùng lưng.

Không phải tất cả những vùng này đều phải phình lớn.

Cũng không nên cố tạo ra chuyển động ở từng điểm để chứng minh mình đã tập đúng.

Điều quan trọng là sự mở ấy xuất hiện như một hệ quả tự nhiên của Hơi Thở và dần tạo nên cảm giác toàn vùng thân giữa cùng tham gia.

Phúc Hồ Lô càng sâu thì cảm nhận càng tinh tế; không nhất thiết chuyển động bên ngoài càng lớn.

Từ Hơi Thở Bụng đến Hơi Thở Phúc Hồ Lô

Vì Thầy thường đặt các cách gọi Hơi Thở Bụng, Phúc Hồ Lô và Thở Bình trong cùng hệ, người mới rất dễ hỏi: vậy chúng có phải hoàn toàn là một hay không?

Ở tầng nền tảng, chúng có quan hệ rất gần nhau.

Nhưng trong thực hành, nếu dùng “thở bụng” theo nghĩa phổ thông là hít vào làm bụng phình, thở ra làm bụng xẹp, thì khái niệm ấy chưa diễn tả hết nội hàm mà Phúc Hồ Lô đạt tới trong hệ thống của Thầy.

Phúc Hồ Lô trở thành nền Hơi Thở để xây dựng các cấu trúc nhịp, thì, vận động và Điều Tức sâu hơn.

Đó là khác biệt rất lớn.

Đọc thêm Hơi thở Phúc Hồ Lô có phải thở bụng không? và Hơi thở Phúc Hồ Lô và hơi thở cơ hoành.

Hai Thì và Ba Thì: Phúc Hồ Lô bắt đầu có cấu trúc

Một chi tiết đặc biệt quan trọng trong các tài liệu của Thầy là Hơi Thở Hai Thì và Hơi Thở Ba Thì của Phúc Hồ Lô.

Đây là nơi người học bắt đầu hiểu rằng Phúc Hồ Lô không chỉ là vị trí của cái bụng.

Hơi Thở còn có cấu trúc thời gian.

Có nhịp.

Có thì.

Có cách phối hợp.

Có mục đích luyện tập.

Và khi tiến sâu hơn, các cấu trúc ấy không còn chỉ được thực hiện trong trạng thái ngồi yên mà có thể gắn với vận động và những yêu cầu khác của từng bài Khí công.

Người muốn tìm hiểu riêng nên đọc Hơi thở 2 thì là gì?, Hơi thở 3 thì là gì? và “Thì” trong hơi thở nghĩa là gì?.

Phúc Hồ Lô và 5 tầng Hơi Thở Dưỡng Sinh

Đây là phần làm cho Hơi thở Phúc Hồ Lô: Nền tảng hơi thở trong Khí công Truyền Nhân Của Hơi Thở khác hẳn một bài hướng dẫn thở bụng thông thường.

Trong hệ thống được Thầy trình bày, Hơi Thở Dưỡng Sinh có năm hệ thống hay năm tầng thực hành:

Tự Tức
Tưởng Tức
Hành Tức
Tiết Tức
Tâm Tức

Năm tầng này cho thấy mục tiêu không phải học một kiểu hít – thở rồi lặp lại suốt đời.

Người học đang xây dựng năng lực làm việc với Hơi Thở ở những mức độ ngày càng tinh tế.

Tầng	Cách hiểu khái quát
Tự Tức	Xây dựng nội hàm Hơi Thở qua quá trình luyện tập, để nền Hơi Thở ngày càng thành thục
Tưởng Tức	Hơi Thở có sự tham gia rõ hơn của tư duy, điều khiển và kiểm soát; xuất hiện nhiều cấu trúc theo “thì”
Hành Tức	Hơi Thở được đưa sâu vào vận hành và thực hành Khí công
Tiết Tức	Tầng thực hành sâu hơn liên quan đến khả năng tiết chế Hơi Thở
Tâm Tức	Tầng Hơi Thở sâu hơn trong tiến trình phối hợp Hơi Thở với Tâm

Bảng trên chỉ nên được xem là bản đồ định hướng, không phải giáo trình đủ để tự luyện từng tầng. Nội hàm thực hành của mỗi Tức cần được đặt trong đúng hệ thống truyền dạy của Thầy.

Người muốn nghiên cứu riêng từng tầng có thể bắt đầu với Tự Tức là gì?, Tưởng Tức là gì?, Hành Tức là gì?, Tiết Tức là gì? và Tâm Tức là gì?.

Tưởng Tức cho thấy Hơi Thở có thể phức tạp đến mức nào

Trong tài liệu của Thầy, Tưởng Tức được mô tả là Hơi Thở có sự điều khiển và kiểm soát của tư duy, trong đó có nhiều loại Hơi Thở Hai Thì, Ba Thì, Bốn Thì và Năm Thì.

Điều này cho thấy một sự thật quan trọng:

Phúc Hồ Lô không phải một nhịp thở duy nhất.

Nền cơ hoành – bụng – thân giữa có thể được tổ chức thành những cấu trúc Hơi Thở khác nhau tùy tầng thực hành và mục đích của bài tập.

Vì thế, người mới không nên thấy một công thức “hít bao nhiêu giây – giữ bao nhiêu giây – thở bao nhiêu giây” rồi cho rằng đó chính là toàn bộ Phúc Hồ Lô.

Công thức chỉ là cấu trúc.

Còn công phu nằm ở chất lượng của Hơi Thở, nội hàm người tập và khả năng phối hợp nó với toàn thân.

Tại sao Thầy không cho người chưa thành thục Phúc Hồ Lô đi thẳng vào Hành Tức?

Trong tài liệu Khí Công Trung Đẳng, Thầy ghi rất rõ rằng người chưa thành thục Hơi Thở Phúc Hồ Lô/Thở Bụng/Thở Bình thì không nên thực hành phần Hành Tức được trình bày.

Điều này nói lên vị trí của Phúc Hồ Lô rõ hơn mọi lời ca ngợi.

Nếu Hành Tức là tầng ứng dụng sâu hơn của Hơi Thở, thì Phúc Hồ Lô chính là cái nền mà Hành Tức đứng lên.

Không có nền, việc bắt chước hình thức bên ngoài của một kỹ thuật cao hơn không tạo ra nội hàm tương ứng.

Đây là nguyên tắc rất đáng nhớ đối với người học Khí công:

đừng chạy theo kỹ thuật cao khi Hơi Thở căn bản còn chưa thành thân.

Phúc Hồ Lô phải đi vào vận động

Trong “Truyền Nhân Của Hơi Thở”, Hơi Thở không được nuôi riêng trong một căn phòng tĩnh rồi bỏ lại khi cơ thể bắt đầu vận động.

Thầy từng nói đến việc học viên trải nghiệm Hơi Thở Hai Thì và Ba Thì qua các bài Khí Công Vận Động.

Đây là một bước chuyển rất lớn.

Khi ngồi yên, giữ một Hơi Thở chậm tương đối dễ.

Khi tay chân chuyển động, trọng tâm thay đổi, cơ bắp làm việc và động tác nối tiếp nhau mà Hơi Thở vẫn giữ được phẩm chất cần thiết, người tập mới bắt đầu hiểu thế nào là Hơi Thở đi vào thân.

Ở những công pháp như Âm Dương Thủ, Chèo Đò Công, Tán Hương Công hay Thiên Lý Tiêu Dao, Hơi Thở phải được hiểu trong mối quan hệ với yêu cầu cụ thể của từng công pháp, không nên lấy một nhịp Phúc Hồ Lô rồi áp máy móc vào tất cả.

Mỗi bài Khí công có thể có cách ứng dụng Hơi Thở riêng

Đây là một nét rất đặc trưng của “Truyền Nhân Của Hơi Thở”.

Trong các bài viết của mình, Thầy giải thích rằng với học viên của hệ thống này, mỗi bài tập, mỗi bài Khí công, thậm chí những chuyển động khác nhau có thể gắn với đặc điểm Hơi Thở tương ứng.

Vì vậy mới có những cách gọi như Hơi Thở Thiên Lý Tiêu Dao hay những tên Hơi Thở gắn với một bài tập cụ thể.

Điều đó không có nghĩa mỗi bài lại phát minh ra một hệ hô hấp hoàn toàn mới.

Nền vẫn là Hơi Thở đã được huân tập.

Nhưng nền Phúc Hồ Lô phải đủ linh hoạt để đi vào từng chuyển động, từng tiết tấu và từng yêu cầu của công pháp.

Đây chính là khoảng cách giữa “biết thở bụng” và “dùng được Hơi Thở trong Khí công”.

Phúc Hồ Lô và nguyên tắc Thân – Tức – Tâm

Cuối cùng, Hơi Thở không tồn tại một mình.

Nếu chỉ chăm chú điều khiển Hơi mà thân căng cứng, công phu mất cân bằng.

Nếu thân vận động đẹp mà Hơi loạn, công phu vẫn thiếu nền.

Nếu thân và Hơi đều đúng hình thức nhưng tâm luôn căng thẳng vì phải kiểm soát từng chi tiết, người tập vẫn chưa đi đến chỗ tự nhiên.

Vì vậy, chiều sâu của Khí Công nằm trong sự phối hợp ngày càng tinh tế giữa Thân – Tức – Tâm.

Phúc Hồ Lô đứng ở vị trí đặc biệt vì Hơi Thở chính là chiếc cầu nối rất trực tiếp giữa những phần ấy.

Bốn pha Khai – Mãn – Hóa – Tịch: cách nhìn sâu hơn về một Hơi Thở

Trong những tài liệu gần đây của Thầy về Phúc Hồ Lô và Nội Đan, một Hơi Thở còn được soi dưới bốn pha Khai – Mãn – Hóa – Tịch.

Điều đáng chú ý ở đây không phải học thuộc bốn chữ, mà là nhận ra Hơi Thở không chỉ có hai nút “hít” và “thở”.

Một Hơi Thở có quá trình hình thành.

Có lúc đạt độ đầy thích hợp.

Có sự chuyển hóa giữa các pha.

Và có khoảng lặng tự nhiên trước khi chu kỳ mới tiếp tục.

Khi quan sát đến mức ấy, Hơi Thở đã đi từ một hành động cơ học sang một đối tượng thực hành rất tinh tế.

Người muốn nghiên cứu riêng có thể đọc 4 pha Khai – Mãn – Hóa – Tịch của hơi thở Phúc Hồ Lô.

Đừng cố tạo “Tịch” bằng cách nín thở

Đây là một phân biệt đặc biệt quan trọng.

Một khoảng chuyển tự nhiên giữa hai pha Hơi Thở không đồng nghĩa với việc người tập phải khóa cổ họng rồi thi gan xem mình nín được bao lâu.

Càng luyện tinh tế, người học càng phải phân biệt được:

khoảng lặng tự nhiên với nín thở cưỡng bức;
Hơi Thở dài với cố kéo Hơi;
Hơi Thở ít với thiếu không khí;
bụng nở với chủ động đẩy bụng;
thân tĩnh với thân bị khóa cứng.

Những khác biệt tưởng nhỏ này chính là nơi kỹ thuật bắt đầu chuyển thành công phu.

Xem thêm Khoảng ngưng giữa hai hơi thở là gì? và Có nên nín thở khi tập khí công không?.

Phúc Hồ Lô không phải cuộc thi kéo dài Hơi Thở

Một sai lầm rất dễ xảy ra khi người học bắt đầu mê Hơi Thở là biến số giây thành thước đo công phu.

Người này hít 10 giây.

Người kia 20 giây.

Người khác nín lâu hơn.

Rồi người tập bắt đầu chạy theo con số.

Nhưng Hơi Thở bị kéo dài bằng căng thẳng không phải mục tiêu của Phúc Hồ Lô.

Nếu để thêm vài giây mà cổ bắt đầu siết, mặt căng, vai nhấc, ngực khó chịu hoặc cơ thể phải hớp Hơi sau đó, thì con số ấy không nói lên chất lượng.

Hơi dài phải sinh ra từ khả năng điều tiết tốt hơn, không phải từ cuộc chiến với nhu cầu hô hấp của cơ thể.

Những lỗi thường gặp khi người mới học Phúc Hồ Lô

Lỗi	Biểu hiện	Hướng điều chỉnh
Chỉ đẩy bụng	Bụng phình lớn nhưng thân giữa thiếu phối hợp	Trở về cơ hoành, sườn, hông và lưng
Hít quá nhiều	Căng ngực, nhấc vai, rít hơi	Giảm sức và làm Hơi êm hơn
Cố kéo dài	Cuối hơi căng, phải hớp khí	Chỉ kéo dài trong giới hạn thoải mái
Nín thở cưỡng bức	Khóa cổ họng, căng mặt	Không tự thêm khoảng ngưng khi chưa được hướng dẫn
Chạy theo cảm giác lạ	Đánh giá công phu bằng nóng, tê, rung, choáng	Trở về chất lượng Hơi Thở và thân
Học tầng cao quá sớm	Nền Hơi chưa vững nhưng đã tập cấu trúc phức tạp	Thành thục nền trước khi tiến tầng

Xem kỹ hơn tại Những lỗi thường gặp khi tập Phúc Hồ Lô.

Một lộ trình hợp lý cho người mới

Người mới không cần học tất cả thuật ngữ của “Truyền Nhân Của Hơi Thở” trong vài ngày.

Một lộ trình có thể hình dung như sau:

Hiểu cơ hoành: biết cơ chế hít vào – thở ra.
Cảm nhận Hơi Thở: nhận biết ngực, bụng, sườn, hông và lưng.
Làm mềm Hơi: luyện Hơi Thở chậm, sâu và êm mà không gắng sức.
Xây nền Phúc Hồ Lô: để Hơi Thở Bụng/Thở Bình trở nên quen thuộc.
Học cấu trúc: tiếp cận các nhịp và “thì” theo đúng trình tự.
Đưa Hơi vào vận động: phối hợp với bài Khí công phù hợp.
Đi sâu Điều Tức: khi nền Hơi Thở đã thực sự có nội hàm.

Người mới có thể bắt đầu từ Cách tập Phúc Hồ Lô cho người mới thay vì tự nhảy ngay vào Hành Tức hay các cấu trúc Hơi Thở phức tạp.

Khi nào biết nền Phúc Hồ Lô bắt đầu hình thành?

Không có một phép thử duy nhất.

Nhưng một số dấu hiệu đáng quan sát gồm:

không còn phải cố đẩy bụng;
cơ hoành và thân giữa tham gia tự nhiên hơn;
Hơi vào – ra bớt tiếng và bớt gắng sức;
Hơi có thể chậm hơn mà cơ thể vẫn dễ chịu;
vai, cổ và hàm ít tham gia thừa;
bụng – hông – lưng dần được cảm nhận như một chỉnh thể;
khi vận động nhẹ, Hơi không lập tức vỡ vụn;
sự chú ý đến Hơi Thở ngày càng tinh tế nhưng ít căng thẳng hơn.

Điểm cuối cùng rất đáng chú ý.

Công phu tăng lên nhưng sự gắng sức chủ quan lại giảm xuống.

Đó thường là dấu hiệu tốt hơn nhiều so với việc khoe mình hít được bao nhiêu giây.

Hơi Thở Phúc Hồ Lô: Nền Tảng Hơi Thở Trong Khí Công Truyền Nhân Của Hơi Thở nằm ở chữ “nền”

Có lẽ chữ quan trọng nhất trong tiêu đề Hơi thở Phúc Hồ Lô: Nền tảng hơi thở trong Khí công Truyền Nhân Của Hơi Thở chính là chữ nền tảng.

Nền không phải thứ hào nhoáng nhất.

Nó không phải tầng cao nhất.

Nó cũng không phải nơi người ta dễ kể những trải nghiệm kỳ lạ nhất.

Nhưng không có nền, tầng trên không có chỗ đứng.

Chính vì vậy, trong tài liệu Khí Công Trung Đẳng, Thầy đã cảnh báo người chưa thành thục Hơi Thở Phúc Hồ Lô/Thở Bụng/Thở Bình không nên thực hành Hành Tức.

Thông điệp ở đây rất rõ:

đừng vội tìm cái cao khi cái căn bản chưa trở thành của mình.

Từ một Hơi Thở đến “Truyền Nhân Của Hơi Thở”

Cái hay của tên gọi “Truyền Nhân Của Hơi Thở” nằm ở chỗ Hơi Thở không bị xem như một phụ kiện gắn vào động tác.

Nó trở thành một trục xuyên suốt của việc luyện tập.

Từ Phúc Hồ Lô.

Đến Hai Thì, Ba Thì.

Từ Tự Tức đến Tưởng Tức.

Từ Hơi Thở tĩnh đến Hơi Thở trong vận động.

Từ Hành Tức đến những tầng Điều Tức sâu hơn.

Và từ việc “tôi đang điều khiển Hơi Thở” đến một trạng thái mà Thân – Tức – Tâm ngày càng ít chia lìa.

Đó là lý do người học lâu năm có thể dành nhiều năm cho một thứ mà người ngoài nhìn vào tưởng chỉ là “hít vào, thở ra”.

Phúc Hồ Lô không đứng ngoài các công pháp

Khi nền Hơi Thở đã hình thành, giá trị của nó không nằm ở việc người tập có thể ngồi yên và làm bụng phình đẹp đến đâu.

Giá trị nằm ở khả năng mang Hơi Thở ấy vào công phu.

Động mà Hơi không loạn.

Thân mở mà Hơi vẫn êm.

Vận động tăng mà không lập tức phải thở hổn hển.

Ý tham gia mà Hơi không trở nên cứng.

Đây là lúc nền Hơi Thở gặp Khí Công theo đúng nghĩa thực hành.

Người muốn hiểu tại sao con đường ấy đáng để học lâu dài có thể đọc Tại Sao Bạn Nên Học Khí Công Với Thầy Lê Thuận Nghĩa? và Tại Sao Tôi Chọn Khí Công Để Luyện Tập Suốt Đời?.

Kết luận: học Phúc Hồ Lô là học lại một việc ta đã làm từ lúc sinh ra

Hơi thở Phúc Hồ Lô: Nền tảng hơi thở trong Khí công Truyền Nhân Của Hơi Thở bắt đầu bằng một việc tưởng như quá quen thuộc: hít vào và thở ra.

Nhưng khi bước vào luyện tập, người ta mới nhận ra giữa biết thở để sống và biết làm việc với Hơi Thở là một khoảng cách rất lớn.

Ta phải học lại cơ hoành.

Học lại cách bụng nở.

Học cảm nhận hông và lưng.

Học sâu mà không tham khí.

Học chậm mà không cưỡng ép.

Học tiết chế mà không biến thành thiếu oxy.

Học Hơi Thở trong tĩnh.

Rồi học giữ Hơi Thở khi thân vận động.

Và cuối cùng, học để Hơi Thở không còn là một kỹ thuật đứng riêng bên ngoài con người mình.

Phúc Hồ Lô vì thế không đáng quý vì nó làm cái bụng phình ra. Nó đáng quý vì nó mở cánh cửa để người học đi từ Hơi Thở bản năng đến Điều Tức, từ Điều Tức đến công phu, và từ một Hơi Thở riêng lẻ đến sự phối hợp ngày càng sâu của Thân – Tức – Tâm.

Câu Hỏi Thường Gặp

Hơi thở Phúc Hồ Lô có phải chỉ là thở bụng không?

Không nên hiểu đơn giản như vậy. Trong hệ thống của Thầy Lê Thuận Nghĩa, Hơi Thở Bụng, Phúc Hồ Lô và Thở Bình có quan hệ rất gần và thường được đặt trong cùng hệ Hơi Thở Dưỡng Sinh. Tuy nhiên, nếu “thở bụng” chỉ được hiểu là hít vào phình bụng, thở ra xẹp bụng thì chưa diễn tả hết Phúc Hồ Lô với cơ hoành, thân giữa, cấu trúc theo thì và những tầng Điều Tức sâu hơn.

Người mới có thể tập Hơi Thở Phúc Hồ Lô ngay không?

Có thể bắt đầu từ phần nền tảng: hiểu cơ hoành, thả lỏng thành bụng, nhận biết bụng – hông – lưng và luyện Hơi Thở chậm, êm trong giới hạn thoải mái. Nhưng không nên vì biết phần căn bản mà tự ý thực hành Hành Tức hoặc những cấu trúc Hơi Thở trung đẳng, cao đẳng chưa được hướng dẫn.

Phúc Hồ Lô có phải hít càng nhiều không khí càng tốt không?

Không. Một đặc điểm Thầy nêu cho Phúc Hồ Lô là Hơi Thở hướng tới sâu, chậm và ít dưỡng khí. Điều đó cần hiểu là sự tiết chế trong bối cảnh luyện công, không phải cố tình làm cơ thể thiếu oxy. Hít thật mạnh, căng phổi, nhấc vai hoặc rít hơi không phải thước đo của một Hơi Thở sâu.

Tự Tức, Tưởng Tức, Hành Tức, Tiết Tức và Tâm Tức có phải năm kiểu thở khác nhau không?

Trong hệ thống của Thầy, đây là năm hệ thống hay năm tầng của Hơi Thở Dưỡng Sinh, thể hiện tiến trình làm việc với Hơi Thở ngày càng sâu. Không nên hiểu chúng đơn giản như năm bài tập độc lập có thể chọn tùy ý. Chẳng hạn, Tưởng Tức có các cấu trúc Hơi Thở theo “thì”, còn Hành Tức thuộc tầng thực hành sâu hơn và đòi hỏi nền Phúc Hồ Lô đã đủ thành thục.

Vì sao Phúc Hồ Lô được xem là nền tảng của Khí công Truyền Nhân Của Hơi Thở?

Bởi nền Phúc Hồ Lô không chỉ giúp người học làm việc với cơ hoành và Hơi Thở Bụng mà còn tạo cơ sở để tiến tới Hơi Thở Hai Thì, Ba Thì, các tầng Tức và việc phối hợp Hơi Thở với vận động Khí công. Chính tài liệu Khí Công Trung Đẳng của Thầy yêu cầu người chưa thành thục Phúc Hồ Lô/Thở Bụng/Thở Bình không thực hành Hành Tức, cho thấy vị trí nền tảng của nó trong hệ thống.